SƯƠNG TÍN 霜信 - Ngày ngày viết chữ

Photo by Egor Kunovsky on Unsplash

Ảnh minh hoạ, không đại diện cho chú chim trong ảnh là chim nhạn.

 

Sương tín, chữ Hán viết là 霜信, chính là từ "tin sương" mà đôi khi ta gặp trong văn chương để chỉ tin tức nói chung, cũng là một tên gọi chỉ loài chim nhạn.

Trong "Truyện Kiều", Nguyễn Du viết:
 

"Sự lòng ngỏ với băng nhân,

Tin sương đồn đại xa gần xôn xao."

 
Nguyễn Thạch Giang * giảng: Tin sương, do chữ sương tín: chim báo tin có sương xuống, tức là tên riêng gọi chim nhạn. Đây chỉ tin tức nói chung. Theo "Cổ kim thi thoại", giống chim bạch nhạn ở phương bắc, mỗi lần bay xuống phương nam thì có sương xuống nên gọi bạch nhạn là sương tín.
 
"Truyện Kiều" còn có câu:
 

"Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,

Tin sương luống những rày trông mai chờ."

 

Nói chung, "tin sương" thường dùng chỉ tin tức, tin của người đi xa, hoặc tin từ quê nhà. Ngoài "tin sương", trong "Truyện Kiều" còn có "tin nhạn", "tin xuân".

Thường chim nhạn – sương tín về, hay có tin sương là vào mùa thu, tiết Sương giáng (tiết thứ 18 trong 24 khí tiết) rơi vào khoảng ngày 23, 24 tháng 10 dương lịch. Sau Sương giáng là đến tiết Lập đông.
 
Bài "Thu từ" của Ngô Chi Lan (dẫn theo "Truyền kỳ mạn lục" của Nguyễn Dữ) mở đầu bằng hai câu:
 

"Thanh thương phù không trừng tễ cảnh,

Sương tín dao tương cô nhạn ảnh."

 

清商浮空澄霽景，

霜信遙將孤鴈影。

 

Quách Tấn dịch:
 

Tầng xanh lơ lửng giương trong vắt,

Rải rác tin sương tình nhạn bắc.

.......................
 
* Truyện Kiều - Nguyễn Du, Nguyễn Thạch Giang khảo đính và chú giải, NXB Văn Học, 2017.