GIAO THỪA 交承 – Theo Tiếng Việt giàu đẹp

Theo "Hán Việt từ điển giản yếu" của Ðào Duy Anh, "giao thừa" vốn viết bằng Hán tự là 交承, với “giao" (交) là “trao cho" (như trong “bàn giao"), còn “thừa" (承) là “đón lấy" (như trong “thừa lệnh").
 
“Giao thừa" (交承) có nghĩa là “cũ giao lại, mới tiếp lấy” -  “lúc năm cũ qua, năm mới đến”.
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Cúng giao thừa là lễ cúng để đem bỏ hết đi những điều xui xẻo của năm cũ và đón chờ những điều tốt đẹp của năm mới.
Giao thừa còn có tên gọi khác là trừ tịch (除夕), với “trừ” (除) là “loại bỏ, thay đổi”, “tịch” (夕) là “buổi tối, đêm”. Có thể hiểu “trừ tịch” là “đêm của sự thay đổi”.

Đại Nam Quốc Âm Tự Vị của Huỳnh Tịnh Của cũng giảng: “Trừ tịch. Đêm ba mươi rạng ngày mồng một tết, đêm ấy phải giữ cho lặng lẽ, không nên động đất, để ông bà về cho yên”.
 
Theo tục lệ cổ truyền, giao thừa được tổ chức nhằm đón các Thiên binh. Khi đi thị sát dưới hạ giới họ không kịp vào tận bên trong nhà, vì vậy mà bàn cúng thường được đặt ở ngoài cửa chính với một mâm lễ. Mỗi năm sẽ có một vị Hành khiển cai quản hạ giới riêng, việc bàn giao công việc giữa vị Hành khiển cũ và mới hết sức khẩn trương, thế nên các vị chỉ có thể ăn vội, mang theo hoặc chứng lòng thành của gia chủ.
 

                                                                    Lê Trọng Nghĩa tổng hợp
                                                                    Theo Tiếng Việt giàu đẹp