"GIO" KHÔNG XUẤT HIỆN TRONG CÁC TỰ ĐIỂN CHỮ NÔM, CHỮ HÁN, TỰ ĐIỂN CHỮ QUỐC NGỮ ĐẦU TIÊN! VẬY, "GIO" TỪ ĐÂU? - Nguyễn Chương-Mt

* "Gio" (chẳng hạn, trong "Gio Linh") là một hiện tượng ngôn ngữ quái lạ lắm đa!

/1/ Những chữ như "gió", "giỏ", "giò" thuộc về quốc âm tiếng Việt, được ghi trong CHỮ NÔM. Nhưng, "gio" thì không thấy.
Kể cả biến âm từ ngôn ngữ khác thì chữ Nôm cũng ghi lại. Như "Mỹ Tho", "Cần Thơ", "Sóc Trăng" (biến âm từ tiếng Khmer), "Phan Rang", "Nha Trang" (biến âm từ tiếng Chàm) đều được ghi lại bằng chữ Nôm. Muốn hiểu nghĩa thì tra cứu nguyên ngữ tiếng Khmer, tiếng Chàm thì biết.
(mấy chữ trên đây, sách vở đều đã giải thích nghĩa gốc rồi)
Tỉ như "gio" thuộc về biến âm đi nữa, nhưng cũng không thấy ghi lại trong chữ Nôm!

/2/ Chữ Hán thì hoàn toàn KHÔNG có âm HV nào đọc là "Gio", mà chỉ có âm HV đọc "Do". Như trong Đại Nam nhất thống chí, viết bằng chữ Hán, ghi tên địa danh 由靈, âm HV là "Do Linh" - "Do", không "Gio"!

/3/ Còn tự điển chữ Quốc ngữ ĐẦU TIÊN là Tự điển Việt - Bồ - La (Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum) của giáo sĩ Đắc Lộ (Alenxander Rhodius, tiếng Pháp là Alexandre de Rhodes), xuất bản giữa thế kỷ 17 (năm 1651): hoàn toàn không có mục từ nào ghi “GIO” hết!

/4/ Hiện nay chúng ta viết bằng chữ Quốc ngữ abc, quí bạn gõ "g-i-o" thành "gio" dễ ợt; nhưng "gio" nghĩa gì thì không biết.
Hoặc "gio", rồi "Gio Linh"... có thể là biến âm từ ngôn ngữ khác, vậy từ ngôn ngữ nào để tìm hiểu nghĩa gốc (cũng "quái", cho dù biến âm thì chữ Nôm thông thường vẫn ghi lại, lưu lại kia mà! - như dẫn chứng /1/).

/5/ Ít nhứt là từ giữa thế kỷ 17, ký ức về chữ "GIO" đã bay đâu mất tiêu rồi (thành thử cuốn tự điển Việt -Bồ - La, chữ Quốc ngữ bấy giờ không ghi "Gio")!
Chữ Hán thì chắc chắn không có âm HV "gio".
Còn chữ Nôm, từ thế kỷ 17 trở ngược TRƯỚC ĐÓ, có ký tự nào được dùng để ghi và đọc là "gio" không?
Quí bạn nào biết, XIN GIÚP CHO BIẾT ký tự Nôm đó viết ra sao (cho biết nguồn mà ký tự đó được lưu lại).

* Sẵn trớn, nói nhanh: có người cho rằng "tro" đọc thành "gio", ồ, đó là cách phát âm của một số nơi ngoài Bắc, trong khi ở đây "Gio" (Gio Linh) là phát âm của người Quảng Trị (không đọc "tro" thành "gio"); mặt khác, kể cả người ngoài bắc phát âm "tro" thành "gio", tự điển chỉ ghi "Tro", không có "gio".

TẠM THAY LỜI KẾT

Vì chưa dám, chưa thể kết luận, nên "tạm thay lời kết".
Sự "biến mất" rất có thể liên quan đến việc "trục xuất" ngôn ngữ cách nào đó - chỉ thấy xuất hiện "gio" trở lại trong CHỮ QUỐC NGỮ mãi về sau này, nhưng do bị "cắt đứt", "trục xuất" nên không còn hiểu cho tỏ tường "gio" từ đâu ra, và ý nghĩa (chẳng hạn nghĩa của "Gio Linh" từ nguyên ngữ gốc).
Không chỉ "Gio", mà còn một số từ ngữ khác nữa cũng bị "đứt mạch" nên hiện nay nói mà không còn rõ nghĩa.
Soi tỏ, "tìm về dấu xưa", cũng là TÌM VỀ những biến động ẨN KHUẤT trong LỊCH SỬ ...
 
                                                                           Nguyễn Chương-Mt

ĐỒNG ÂM “BÍCH” TRONG TỪ HÁN VIỆT - Bài viết của Khánh Ly, trích từ Tri thư đạt lễ 知書達禮

Tiếng Việt có Bích, một âm đọc quen thuộc, đặc biệt phổ biến trong tên người và văn chương dân tộc, thường gợi vẻ đẹp trong trẻo, thanh cao và có phần quý giá. Thế nhưng trong hệ thống chữ Hán, đây là tập hợp của nhiều tự dạng khác nhau, với mỗi chữ đều có nguồn gốc và trường nghĩa bất đồng, góp phần tạo nên những sắc thái phong phú cho âm đọc này khi đi vào tiếng Việt.

 
Chúng là những chữ Bích nào?

Bích 璧 nghĩa gốc là một loại ngọc quý hình tròn, ở giữa có lỗ, thường dùng làm lễ khí trong thời cổ. Chữ này thuộc kiểu hình thanh, gồm bộ Ngọc 玉 (王) chỉ ý và chữ Bách 辟 làm thanh phù. Theo quan niệm xưa, ngọc bích tượng trưng cho trời, sự viên mãn và hài hòa với hình dạng “ngoài tròn, trong rỗng”. Vì lẽ đó, Bích dần được dùng để chỉ ngọc nói chung, đặc biệt là loại ngọc quý, sau mở rộng sang nghĩa vẻ đẹp trọn vẹn, không tì vết, tốt đẹp, tròn đầy,...
 

                  

Hình ảnh: Đồng âm Bích, thủ bút của Thanh Đài nữ sĩ

Khi đi vào tiếng Việt, chữ Bích này trỏ cho vẻ đẹp tinh khiết và quý giá, cho nên những từ mà ta thường gặp trong tiếng Việt như toàn bích, hoàn bích, ngọc bích, bích nguyệt,... đều dùng nghĩa của chữ Bích này. Trong tên người, đây cũng là một chữ được ưa chuộng, hàm ý vẻ đẹp thanh cao, hoàn hảo và không chút khuyết điểm.
 

一朝大運有時至，

六印纏腰鳴得意。

黄金百鎰璧百雙，

從車千乘來鄉里。

 

Nhất triêu đại vận hữu thì chí,

Lục ấn triền yêu minh đắc ý.

Hoàng kim bách dật bích bách song,

Tòng xa thiên thặng lai hương lý.

Một mai vận đến công thành,

Tướng công sáu nước ấn vàng ý khoe.

Về làng nghìn chiếc cỗ xe

Trăm đôi ngọc bích trăm bè vàng y.

(Nguyễn Du, bản dịch thơ Lương Trọng Nhàn)

 

璧月高，宵煙裊裊，

銀河轉，漏鼓沈沈。

 

Bích nguyệt cao, tiêu yên niểu niểu,

Ngân hà chuyển, lậu cổ trầm trầm.

Nguyệt biếc cao, mây đêm lãng đãng

Ngân hà chuyển, trống điểm trầm trầm

(Tùng Thiện Vương, bản dịch thơ Phan Văn Các)

 

“Ngựa tuấn nọ còn để xương thiên lý, ngàn vàng chưa dễ mấy ai mua!

Ngọc bích kia chưa tỏ giá liên thành, giọt luỵ chớ hoài riêng kẻ khóc!”

                (Tản Đà)

 
Bích 壁 có nghĩa là tường vách.

Đây là loại chữ hình thanh, gồm bộ Thổ 土 biểu ý và chữ Bách 辟 biểu âm. Về sau chữ Bích này dần mở rộng ra nhiều tầng nghĩa khác liên quan, ví như chỉ các lớp bao bọc của sự vật như thành lũy trong quân sự, hay các cấu trúc bảo vệ của cơ thể,... Đồng thời chữ này cũng được dùng để chỉ vách núi dựng đứng, gợi cảm giác hiểm trở và hùng vĩ.
 

Hình ảnh: Đồng âm Bích, thủ bút của Thanh Đài nữ sĩ

Trong tiếng Việt, nghĩa này xuất hiện khá rõ qua một số từ quen thuộc ví như tường bích, thạch bích, bích họa, bích báo, xích bích,... Ngoài ra, Bích còn là tên của một vì sao trong hệ Nhị thập bát tú.
 

動如雲鶴，

靜如牆壁。

其輕如毛，

其重如石。

 

Động như vân hạc,

Tĩnh như tường bích.

Kỳ khinh như mao,

Kỳ trọng như thạch.

Động như hạc mây,

Tĩnh như tường vách.

Nhẹ tựa mảy lông,

Nặng như bàn thạch.

(Trần Thánh Tông, bản dịch thơ Phạm Tú Châu)

 

“Sông Xích Bích luống thương người khốn quẫn,

Bến Tầm Dương còn nhớ khúc Ly tao,

Ngại ngùng thay trong lúc ba đào,

Ai đứng mũi chịu sào cho đáng mặt?”

                             (Trần Tuấn Khải)

 

“Nghìn lẻ một đêm mộng thắp đèn

Hồn đi vào giấc ngủ hoa sen

Nền mây bích họa sương vờn bóng

Điên đảo trời sao mắt lượn thuyền.”

                                  (Đinh Hùng)

 
Bích 碧 có nghĩa là xanh biếc.

                  

Hình ảnh: Đồng âm Bích, thủ bút của Thanh Đài nữ sĩ

Phàm những gì mang sắc xanh trong trẻo đều có thể gọi là Bích. Sách Thuyết Văn Giải Tự giảng rằng Bích là loại đá có màu xanh đẹp, gần giống với ngọc. Trong cách nhìn của người xưa, chữ Bích này chính là sắc xanh tinh khiết và sáng trong, thường gắn với những vật quý hoặc cảnh sắc thanh sạch, không nhiễm bụi trần.
Từ đó, chữ Bích xuất hiện nhiều trong tiếng Việt như ngọc bích, bích câu, Bích Câu kỳ ngộ,... thường được dùng rộng để chỉ màu xanh, đặc biệt là trong những hình ảnh trời xanh nước biếc. Đồng thời trong văn chương, Bích còn mang sắc thái thẩm mỹ rõ rệt, được dùng để khắc họa những không gian cao rộng, trong lành và có phần thoát tục.
 

庭舞胎禽雲掩關，

露華嚥罷覺清寬。

碧桃華下渾無事，

時倩東風掃石壇。

 

Đình vũ thai cầm vân yểm quan,

Lộ hoa yến bãi giác thanh khoan.

Bích đào hoa hạ hồn vô sự,

Thời thiến đông phong tảo thạch đàn.

Lân múa thai cầm mây đóng quan

Yên tan hoa lộ tiếng chuông khoan

Dưới hoa đào biếc rành vô sự

Sẽ mượn gió đông quét thạch đàn.

(Chu Văn An, bản dịch thơ Nguyễn Bích Ngô)

 

“Tuyển phu mặc ý tìm cho kỹ,

Chinh phụ thế nào bán lấy may.

Kỳ ngộ bích câu xin tiện hỏi,

Giá tiền cả đó tính sao vay.”

                (Hồ Xuân Hương)

 

“Thành tây có cảnh Bích Câu

Cỏ hoa góp lại một bầu xinh sao!

Đua chen thu cúc, xuân đào

Lựu phun lửa hạ, mai chào gió đông.”

                                  (Bích Câu kỳ ngộ)
 
                                                                      Bài viết của Khánh Ly

                                                                       Trích từ Tri thư đạt lễ

ĐÁNH GIÁ LẠI HOÀNG CAO KHẢI – PGS.TS Chương Thâu

Trong giới nghiên cứu sử học, nhà sử học - PGS.TS Chương Thâu nổi tiếng là người chuyên ... lật xới những gì mà lịch sử hoặc chính ông còn nghi vấn. Kết quả gần đây nhất là tác phẩm Việt Sử Yếu của Hoàng Cao Khải - nhân vật vốn bị liệt vào hàng phản diện bởi những tội trạng khá nặng nề. Nhân Việt Sử Yếu của Hoàng Cao Khải được in và phát hành (NXB Nghệ An, 2007, Chương Thâu giới thiệu ), Thanh Niên có cuộc trao đổi thú vị với nhà sử học Chương Thâu.

CHÙM THƠ TỊNH BÌNH

    

 

 CAM LỒ TINH KHÔI

 

Về đâu trăm vạn nẻo đường

Trong veo giọt nước hay sương đầu cành

Vô phiền vô nhiễm vô tranh

Trời cao biển rộng loanh quanh sơn hà

 

Về đâu cát bụi đời ta

Phận sâu cái kiến cỏ hoa thương cùng

Mây trời nhật nguyệt riêng chung

Trăng in đáy giếng đóng khung gương hồ

 

Mịt mờ muôn lối hư vô

Giọt sương bé nhỏ dại khờ đơn côi

Từng hồi chuông vọng xa xôi

Là mưa hay giọt tinh khôi cam lồ

 

Hải triều từng lượn sóng xô

Dấu chân ngày cũ mơ hồ kiếp sương

Hơi tàn giũ sạch ghét thương

Là sông hay biển còn vương vấn gì...

 

 

NIỀM VUI BÉ MỌN

 

Khi mùa xuân đã ngoài tầm với

Đong đưa trên tầng cao sắc lá xanh

Dây thường xuân gọi tôi ngoài cửa sổ...

 

Dẫn tôi vào tinh khôi

Xòe nở tiếng chim buổi sớm

Vạt gió ủ hương bông hoa nào giấu mặt

Có chút bình yên trong tia nắng mai đầu ngày

Mỉm cười gọi tôi đi...

 

Những bước chân xuân xa dần

Lũ bướm ong thôi mê mệt với muôn hồng nghìn tía

Con đường tôi qua

Một chút bụi cát và gai góc

Chẳng nỡ hái bông hoa dại bên đường

Bởi nâng niu niềm vui bé mọn

Dành cho ai đó vô tình ngang qua...

 

TÌNH QUÊ – Thơ Lê Kim Thượng

 

  

Tình Quê

 

1.

Người về… một sớm bình minh

Vịn vào cơn nhớ… tìm hình tuổi thơ…

Nghiêng vành nón lá nhấp nhô

Giữa làn sóng lúa xanh mơ cánh đồng

Màu trời xanh biếc, xanh trong

Chích chòe réo gọi hừng đông lên rồi

Một đàn chim sẻ rong chơi

Tiếng kêu ríu rít, tiếng rơi bồi hồi

Trời cao lãng đãng mây trôi

Dậy mùi hương đất, gió xuôi bãi bờ

Cảnh quê như thực, như mơ

Bâng khuâng, xao xuyến bài thơ không lời

Chuồn chuồn đậu ngọn mồng tơi

Cuối mùa lá úa, lá rơi đầy thềm

Nắng nghiêng xuống gót chân mềm

Áo nâu trong gió bóng em bồng bềnh…

 

2.

Rời xa quê cũ buồn tênh

Dòng sông chảy mãi, tuổi tên chất chồng

Cánh cò trắng, cánh gió đồng

Cánh diều bay giữa mênh mông trời chiều

Lá dừa chao gió liêu xiêu

Đồng xanh chao gió hiu hiu đậm tình

Nắng rơi từng giọt lung linh

Rơi trên nón lá rung rinh bóng tròn

Chiều tà nắng xuống đầu non

Ai mang giấu ánh hoàng hôn cuối ngày

Buồn buồn ngọn gió Heo may

Tan vào nỗi nhớ tràn đầy xanh xao

Gió mơn man, rét hanh hao

Thấm vào áo mỏng ngọt ngào tái tê

Người bình dị… người chân quê

Tay nâng ly rượu hẹn thề tri âm…

 

Nha Trang, tháng 04. 2026

Lê Kim Thượng

                

RÕ KHỈ - Thơ Lê Phước Sinh

  

RÕ KHỈ

 

Bị siết Vòng Kim Cô

Thiên Đình chơi xỏ lá phong làm Đại Thánh

Nhổ lông, gãi háng, nhăn nhó, trừng mắt...

dáo dác

ôm Thiết Bảng đằng vân tìm phương : - Bơ Cứu...

 

                                                     Lê Phước Sinh

CHÙM THƠ NGẮN CỦA TỊNH BÌNH

 

1. THÁNG TƯ

 

Hạ về thương quá lời ve

Chói chang cái nắng gọi hè ra chơi

Dỗi hờn mây thả mưa rơi

Đỏ hoe mắt phượng đầy trời tương tư...

 

 

2. SEN

 

Hiến dâng tất cả cho đời

Hoa thân rễ lá ngát lời sen hương

Giữa trời trơ mảnh đài gương

Im soi bóng nắng chân phương lối về...

 

 

3. QUÊ NHÀ

 

Gọi chi thao thiết tiếng gà

Vạch màn sương khói quê nhà ta đâu

Mịt mờ mấy nẻo bể dâu

Non xa biển biếc vọng sầu cố hương...

 

                                          Tịnh Bình

TỪ ẤY – Thơ Lê Kim Thượng

   

Từ Ấy

 

1.

Em xa từ ấy đến giờ

Nhớ ai dáng nhỏ mịt mờ chân mây

Nhớ tà áo gió bay bay

Tôi về nhặt nhạnh tháng ngày trở trăn…

Bàn tay mười ngón búp măng

Vuốt ve mái tóc, tóc quăn mây trời

Tóc thề che nửa lưng người

Hoa đào thắm đỏ, môi cười nhẹ cong

Thơ ngây, mơ mộng, trắng trong

Đam mê tình tứ một lòng keo sơn…

Tôi – Em ai nhớ nhiều hơn

Nhớ em hờn dỗi tủi hờn thâu đêm

Ai làm nhung nhớ nhiều thêm

Ai làm ngây ngất con tim chung tình

Thương yêu cho hết lòng mình

Qua bao năm tháng chuyện tình không phai…

 

CHỮ “MINH” TRONG TIẾNG VIỆT - Bài viết của Khánh Ly, trích từ Tri thư đạt lễ 知書達禮

Hình ảnh: Đồng âm Minh, thủ bút của Thanh Đài nữ sĩ

 
Tiếng Việt có Minh - một chữ xuất hiện nhiều trong tên người Việt mà ta thường nghĩ ngay tới nét nghĩa sáng sủa, rõ ràng như bình minh, thông minh, minh bạch, v.v..

Nhưng Minh là một chữ khá đặc biệt, bởi vì nó không chỉ mang nghĩa tỏ tường mà ngược lại, Minh còn có cả nét nghĩa tương phản.
Minh 明 có nghĩa là sáng sủa, rực rỡ, trí tuệ. Trong Lục Thư, Minh 明 thuộc loại chữ hội ý. Nó được kết hợp từ hai chữ tượng hình là nhật 日 và nguyệt 月, mang ý nghĩa liên quan đến ánh sáng. Vì mặt trời và mặt trăng đều là những thiên thể phát sáng trong tự nhiên, sự tồn tại của chúng làm cho thế giới trở nên rực rỡ nên khi ghép hai chữ này lại với nhau, ta có Minh 明 với ý nghĩa sáng sủa. Đây cũng chính là nét nghĩa thường gặp trong tiếng Việt.

TÂY DU KÝ THÓA MẠ CHU NGUYÊN CHƯƠNG NHƯ THẾ NÀO? - Bài viết của Lại Nhật Quang

Độc giả khi tìm hiểu về đời sống cá nhân của Ngô Thừa Ân sẽ thấy không khó hiểu khi mà nhìn thấy trong Tây Du Ký đâu đâu cũng là những mật ngữ giễu nhại chế độ thống trị của nhà Minh đương thời, và đương nhiên không thể thiếu hoàng đế khai quốc nhà Minh - Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương
Hãy cùng xem những mật ngữ nào trong Tây Du Ký công khai thoá mạ vị hoàng đế này
 
1. Trấn Nguyên Đại Tiên
 
Là ông chủ sở hữu cây nhân sâm ở Ngũ Trang Quán - tác dụng của cây nhân sâm này thế nào thì anh em đọc truyện xem phim đều đã rõ, tôi không nhắc lại
Trấn Nguyên Đại Tiên còn tục gọi là Trấn Nguyên Tử - nghĩa là trấn áp giặc Nguyên, mà người đuổi cổ nhà Nguyên về thảo nguyên Mông Cổ là Chu Nguyên Chương
Trấn Nguyên Tử mang tiếng là ông tổ dòng Địa Tiên nhưng hành xử thì nhỏ mọn, tiểu nhân. Trọng nhau thì gọi là "cố nhân", khinh nhau thì thành tù nhân, bốn thầy trò Đường Tăng bị lão dùng đủ thứ cực hình như thả vạc dầu, lấy roi đồng quất toác da nát thịt, thế nhưng khi Ngộ Không ngỏ ý đi tìm thuốc chữa cây cho lão thì lão lại nói : Nếu ngươi cứu được cây nhân sâm của ta, ta bỏ qua mọi chuyện và kết nghĩa anh em. Ông vừa mới dùng hình với người ta xong phút sau đã muốn kết nghĩa anh em, con người gì lật mặt nhanh hơn bánh tráng
Đây là chi tiết ám chỉ thói bạc bẽo, vong ơn phụ nghĩa của Chu Nguyên Chương với các tướng lĩnh của mình, khi hoạn nạn thì trọng dụng, khi an hưởng thái bình thì đồ sát hết

TIẾNG CHAM CỦA BẠN: CHĂM HAY CHÀM, HAY...? – Bài viết của Inra Sara

Tác giả Inra Sara

 
Các bạn lưu ý: Đây là chủ đề nghiên cứu khoa học tôi đề cập từ lâu, chủ yếu cung cấp cho người đọc dữ liệu cần thiết để đối chiếu, hiểu biết. Rất mong không nên còm mang tính cực đoạn, phân biệt đối xử. Karun!

Từ "Chăm" chính thức được Nhà nước quy định gọi tên dân tộc Cham từ năm 1979. Từ quần chúng đến nhà nghiên cứu, từ nghệ sĩ cho đến giới khoa bảng đều sử dụng tên gọi này trong sinh hoạt, bài viết, thơ văn hay công trình khoa học của mình. Nhưng thỉnh thoảng vẫn có người dùng từ “Chàm”. Bởi hiện tại từ “Chàm” vẫn còn hiện hữu ở rất nhiều địa danh, tên gọi, danh từ riêng. Vân vân… Không hiếm người dùng nó. Rồi cũng không ít người cho như thế là không phải phép, nặng hơn - miệt thị dân tộc này.

XÓM LÀNG – Thơ Lê Kim Thượng

  
 

Xóm Làng

 

1.

Người về… đi giữa hàng cây

Dặm đường gió bụi nhuộm đầy cô liêu

Người về mái ấm nhà yêu

Đất nghèo xưa cũ cũng nhiều đợi mong…

Thẹn thùng cơn gió tàn Đông

Tiếng chim Chiền Chiện trên đồng hót vang

Mùa về êm ấm xóm làng

Đào hồng chúm chím, mai vàng chờ xuân

Rì rào sóng lúa vang ngân

Hẹn người mùa vụ đầy sân lúa vàng…

Sợi mây cõng vạt nắng tan

Gió qua vườn vắng muộn màng chơi vơi

Nắng vàng còn chút đem phơi

Giọt chuông lắng đọng rơi rơi lưng đèo

Mái hiên cong mảnh trăng treo

Đêm buông dìu dịu xóm nghèo xanh xao…

 

XUÂN CÒN LẠI, VŨ THỦY – Thơ Tịnh Bình

   

XUÂN CÒN LẠI...

 

Dạo chơi cùng mây trắng

Én lượn trời bao la

Cỏ xanh và nắng ấm

Gió xuân hát tình ca

 

Mùa reo chồi lộc nõn

Lung linh cánh bướm vờn

Thẹn thùng chi hoa thắm

Muôn tía với nghìn hồng

 

Đã qua rồi Tết ấm

Còn lại xuân nồng nàn

Giêng hai ngồi hong tóc

Mây trời xanh thênh thang

 

Đâu cần chi gương lược

Điểm trang ngày thanh tân

Ngọt giọng chim cành biếc

Thả tiếng xuân trong ngần...

 

TẦM XUÂN – Thơ Lê Phước Sinh

 

   

Rải hoa trên áo ngọt ngào

Giọt sương nở nụ tháng ngày dõi xa

tạo men chuốc mộng sơn hà

bình an ấm áp quyện vào hương xưa.

 

                                  Lê Phước Sinh

KHAI SINH –Thơ Trần Mai Ngân

 

Giữa phong phanh cõi người

Tôi lạnh buốt run lên

Có bàn tay không tên

Choàng lên đôi vai gầy

Chiếc áo dệt tầm gai…

 

Giữa chông chênh cuộc đời

Tôi rơi dòng nước mắt

Chiếc khăn thơm dịu mát

Lau khô và ôm chặt

Vỗ về rồi bình minh….

 

Giữa long đong sinh linh

Người gieo vào niềm tin

Cứu rỗi tâm hồn chết

Như đã hóa vàng tôi

Và khai sinh kiếp mới!

 

**Ơn người

 

Trần Mai Ngân

NHÌN CÔ GÁI LÀM NAIL ĐƯỜNG XA CHỜ XE BUS – Thơ Trần Vấn Lệ

Lạnh.  Không mở cửa được!

Mùa Đông đứng bên ngoài.

Không tiếng gà buổi mai

Tại mùa Đông... lạnh quá.

 

Mà cũng kỳ quá há:

Xe bus vẫn chạy mà

Cô gái đi làm xa

Sáng đứng chờ xe bus...

 

Một năm hơn, thường nhật

Bốn mùa thời tiết thay

Người con gái không đi,

Người con gái đứng đợi!

 

Ánh đèn đường chiếu rọi

Một Tượng Đá  Co Ro!

Tôi nghĩ đó, câu thơ

tôi-viết-nhòe-nước-mắt!

 

Xe bus dừng một phút,

cô gái ấy leo lên...

cô ấy không có điên!

Cô về Việt Nam đấy!

 

Sông thời gian cứ chảy

có nước mắt chảy theo

cái bến về:  Thương Yêu

Bà-Con-Quê-Nhà-Nhớ...

 

*

Tôi không dám mở cửa

Tôi sợ quá mùa Đông!

Tôi không ôm vào lòng

một lần nữa Tổ Quốc...

 

                 Trần Vấn Lệ

HOÀNG CẦM VÀ “NẾU ANH CÒN TRẺ” - Huỳnh Duy Lộc

Nhà thơ Hoàng Cầm

Hoàng Cầm tên thật là Bùi Tằng Việt, sinh ngày 22 tháng 2 năm 1922 tại xã Phúc Tằng, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, nhưng quê gốc ở xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Thuở nhỏ, ông học tiểu học, trung học ở Bắc Giang và Bắc Ninh, đến năm 1938 ra Hà Nội học trường Thăng Long. Năm 1940, ông đậu tú tài toàn phần và bước vào nghề văn, dịch sách cho Tân dân xã của ông Vũ Đình Long. Từ đó, ông lấy bút danh Hoàng Cầm là tên một vị thuốc đắng của Đông y.

 

CHỮ “THỌ” (壽) - Bài viết của Khánh Ly, theo Tri thư đạt lễ 知書達禮

Hình ảnh: Thọ, thủ bút của Thanh Đài nữ sĩ

 
Sau Phú và Quý, Ngũ phúc bàn đến Thọ. Thọ, chữ Hán viết 壽.
Theo sách Thuyết Văn Giải Tự, Thọ được giảng là lâu dài. Chữ này cấu tạo từ bộ Lão 老 tỉnh lược biểu ý và chữ Thọ 𠷎 biểu âm. Buổi đầu, Thọ được dùng với nghĩa tuổi thọ và sinh mệnh con người, gắn với khái niệm về thời gian tồn tại chứ vẫn chưa mang ý chúc tụng hay lễ nghi. Càng về sau, chữ Thọ mới dần phái sinh ra nhiều lớp nghĩa, ví như: