Nhà thơ Hoàng Cầm
Năm 1944, khi Thế chiến thứ hai diễn ra ác liệt, ông đưa gia đình về lại quê nội Thuận Thành và bắt đầu tham gia hoạt động trong tổ chức Thanh niên Cứu quốc của Việt Minh. Cách Mạng tháng Tám nổ ra, ông về Hà Nội, thành lập đoàn kịch Đông Phương. Khi cuộc kháng chiến 9 năm bùng nổ, ông theo đoàn kịch rút ra khỏi Hà Nội, biểu diễn lưu động ở vùng Bắc Ninh, Bắc Giang, Sơn Tây, Thái Bình một thời gian.
Ảnh: Nhà thơ Hoàng Cầm, thủ bút trong tập thơ “Về Kinh Bắc”
“Ngẫm lại một đời thơ ông, tôi thấy ngay từ thuở 20 đến khi về cõi, ông như không thôi bị ám ảnh bởi cái nhu cầu nội tâm sâu xa đọng trong một chữ NÍU.
“Những khoảng chiều buồn phơ phất lạiAnh đàn em hát níu xuân xanh”
(Bài nói chuyện tại buổi ra mắt tập thơ “Về Kinh Bắc”, Hoàng Hưng)
Nhạc sĩ Phạm Duy đã kể về việc phổ nhạc bài thơ “Nếu anh còn trẻ” sáng tác năm 1941 nói về nỗi nhớ tiếc một mối tình của Hoàng Cầm:
Nhạc sĩ Phạm Duy đã kể về việc phổ nhạc bài thơ “Nếu anh còn trẻ” sáng tác năm 1941 nói về nỗi nhớ tiếc một mối tình của Hoàng Cầm:
“Một bài thơ Hoàng Cầm soạn từ khi còn đang làm nghề thầy giáo ở Bắc Giang mà có lẽ thi sĩ cũng đã quên rồi. Hơn nữa, vì anh vắng mặt trong 30 năm nên nếu có ai còn thuộc thơ anh thì cũng chỉ thuộc lõm bõm vài câu thôi. Như họa sĩ kiêm thi sĩ Tạ Tỵ:
Nếu anh còn trẻ như năm trướcQuyết đón em về sống với anhNhững buổi chiều vàng phơ phất lạiAnh đàn em hát níu xuân xanh.? ? ?Nhưng thuyền em buộc trên sông hậnAnh chẳng quay về với trúc tơNgày tháng tỳ bà vương ánh nguyệtMộng héo bên song vẫn đợi chờ...
Một người có lẽ đã lớn tuổi và là dân Hà Nội cũ, trong một bài báo đăng trên nguyệt san Văn Nghệ Tiền Phong còn nhớ thêm 4 câu nữa :
Nếu có ngày nào em trở gótQuay về thăm lại bến thu xaThì đôi mái tóc không xanh nữaMây bạc trăng ngàn vẫn thướt tha...
Tôi đã phổ nhạc mấy câu thơ của bài thơ vô đề này và đặt tên bài thơ phổ nhạc là "Tình cầm". Người ta có thể hiểu đó là bài hát nói về mối tình của Hoàng Cầm hay bài hát nói về một mối tình của một danh cầm nào đó. Ðể cho có đủ câu nhạc, tôi soạn thêm một đoạn lời (coi như đó là đoạn 2), mong rằng nó vẫn nằm trong hơi thơ và cảm xúc của thi sĩ :
Có mây bàng bạc gây thương nhớCó ánh trăng vàng soi giấc mơCó anh ngồi lại se phím cũMong chờ em hát khúc xuân xưa...
Bài "Tình cầm" được Thái Thanh, Duy Quang, Thái Hiền và nhiều ca sĩ khác hát trong các băng nhạc sản xuất tại Hoa Kỳ"
(Hoàng Cầm trong tôi, Phạm Duy).
Bài thơ “Nếu anh còn trẻ” là tâm tình của một người đàn ông gặp được người phụ nữ mình yêu thắm thiết khi không còn trẻ nữa và hiểu ra rằng mọi sự đã lỡ làng, thời thanh xuân vĩnh viễn không còn quay trở lại và tình yêu chỉ còn trong cõi mộng với những buổi chiều buồn phơ phất cùng hòa chung tiếng đàn, tiếng hát để “níu xuân xanh”. Duyên phận của hai người không thể đổi thay được vì nàng đã buộc đời mình vào thuyền khác dù anh vẫn vướng lụy trên “bến khói sương” mộng ảo. Bao nhiêu ngày qua là bấy nhiêu thời gian cách biệt và sẽ chẳng bao giờ có được những ngày kết tóc se tơ vì nàng sẽ chẳng bao giờ “hết nợ Tầm Dương”. Tất cả chỉ còn là một giấc mơ được trở lại với những ngày tươi sáng của tuổi trẻ, tìm gặp nàng trên bến sông xa, đưa nàng về sống bên anh để giữ mãi mối duyên sắt cầm.
Bài thơ “Nếu anh còn trẻ” là tâm tình của một người đàn ông gặp được người phụ nữ mình yêu thắm thiết khi không còn trẻ nữa và hiểu ra rằng mọi sự đã lỡ làng, thời thanh xuân vĩnh viễn không còn quay trở lại và tình yêu chỉ còn trong cõi mộng với những buổi chiều buồn phơ phất cùng hòa chung tiếng đàn, tiếng hát để “níu xuân xanh”. Duyên phận của hai người không thể đổi thay được vì nàng đã buộc đời mình vào thuyền khác dù anh vẫn vướng lụy trên “bến khói sương” mộng ảo. Bao nhiêu ngày qua là bấy nhiêu thời gian cách biệt và sẽ chẳng bao giờ có được những ngày kết tóc se tơ vì nàng sẽ chẳng bao giờ “hết nợ Tầm Dương”. Tất cả chỉ còn là một giấc mơ được trở lại với những ngày tươi sáng của tuổi trẻ, tìm gặp nàng trên bến sông xa, đưa nàng về sống bên anh để giữ mãi mối duyên sắt cầm.
NẾU ANH CÒN TRẺNếu anh còn trẻ như năm ấyQuyết đón em về sống với anhNhững khoảng chiều buồn phơ phất lạiAnh đàn em hát níu xuân xanhNhưng thuyền em buộc sai duyên kiếpAnh lụy đời quên bến khói sươngNăm tháng năm dây chùng phím nguyệtBao giờ em hết nợ Tầm Dương?Ngày mai nếu có đêm trăng cũAnh trở về thăm bến trúc xaThì em còn đấy hay đâu mất?Cuối xóm buồn teo một tiếng gà...(1941)
Nhạc sĩ Phạm Duy đã phổ nhạc bài thơ này thành ca khúc “Tình cầm” (1985)
Nếu anh còn trẻ như năm cũQuyết đón em về sống với anhNhững khi chiều vàng phơ phất đếnAnh đàn em hát níu xuân xanh.Có mây bàng bạc gây thương nhớCó ánh trăng vàng soi giấc mơCó anh ngồi lại so phím cũMong chờ em hát khúc xuân xưa.Nhưng thuyền em buộc trên sông HậnAnh chẳng quay về với trúc tơNgày tháng tỳ bà vương ánh nguyệtMộng héo bên song vẫn đợi chờ.
Nếu có ngày nào em quay gótLui về thăm lại bến thu xaThì đôi mái tóc không còn xanh nữaMây bạc trăng vàng vẫn thướt tha...
Ca khúc "Tình cầm" với giọng ca Thái Thanh (trong album "Quê hương và kỷ niệm - Thái Thanh hải ngoại 2"): https://youtu.be/emhQ2AK5Ui8
Ca khúc “Tình cầm" với giọng ca Tuấn Ngọc (trong album "Tâm sự gởi về đâu"): https://youtu.be/Sj-sKS2puK8
Ca khúc “Tình cầm” Tuấn Ngọc hát live: https://youtu.be/6dphIHZMuC8
Ca khúc “Tình cầm" với giọng ca Duy Quang: https://youtu.be/JdC2B51v53o
Huỳnh Duy Lộc
Ca khúc “Tình cầm" với giọng ca Tuấn Ngọc (trong album "Tâm sự gởi về đâu"): https://youtu.be/Sj-sKS2puK8
Ca khúc “Tình cầm” Tuấn Ngọc hát live: https://youtu.be/6dphIHZMuC8
Ca khúc “Tình cầm" với giọng ca Duy Quang: https://youtu.be/JdC2B51v53o
Huỳnh Duy Lộc
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét