CÁM ƠN CÁC BẠN ĐÃ GHÉ THĂM, ĐỌC VÀ GHI CẢM NHẬN. CHÚC CÁC BẠN NĂM MỚI NHÂM DẦN 2022 THÂN TÂM LUÔN AN LẠC

Thứ Ba, 30 tháng 12, 2025

LỄ MỪNG CHÚA GIÁNG SINH NĂM NAY VÌ MƯA CỬ HÀNH SỚM HƠN NĂM NGOÁI - Trần Vấn Lệ



Trời dứt mưa, mừng quá.  Lễ khuya làm chín giờ...Tất cả nôn nóng chờ chỉ một câu nói vậy!
 
Những gì xảy ra sau đấy, chắc chắn là mưa khuya.  Thành phố San Bernadino lũ đang về cuồn cuộn...
 
Thành phố kêu di tản và dân đã lên đường từ chiều khi sáng trưng bây giờ chắc ấm chỗ?
 
Thành phố tôi đang ở, cao ráo chắc không sao.  Dân mong Lễ từ chiều, Cha bằng lòng làm sớm...
 
Chín giờ, rồi tan... cũng muộn, nhưng vẫn trước nửa đêm, mưa không sa không phiền.  Sau Noel quá lạnh!
 
Trong bầu đêm đặc quánh, niềm tin như trầm hương...Cộng thêm tình yêu thương, thấy đời thật có nghĩa...
 
Tưởng tượng Chúa được Mẹ / bồng bên đống lửa hồng / ấm biết bao tấm lòng / của bầy chiên mong đợi...
 
Những lời ca trong tối vang lên mừng Jesus!  Ngài đích thực là Vua!  Ngài thay Trời cứu thế!
 
Trăm người tay gạt lệ, đứng trên sân Nhà Thờ.  Tất cả nhắm mắt mơ thấy Thiên Thần giáng thế!
 
Mưa còn mà rất nhẹ như hạt bụi hạt sương... có thể nước mắt vương đêm thiêng liêng trọng đại!
 
Tôi dang tay ra hái Một Trái Thơ Tròn Đầy!  Mai Thơ trắng như mây và hồn nhiên như nắng...
 
                                                                                      Trần Vấn Lệ

Thứ Hai, 29 tháng 12, 2025

CẢM NHẬN VỀ NHỮNG VỤ ÁN VĂN CHƯƠNG – Bài viết của Thái Hạo



Những vụ án văn chương nổi tiếng như Tây Tiến, Nhân văn - Giai phẩm, Màu tím hoa sim, thì chắc ai cũng biết (?). Nhưng đó chỉ là “muối bỏ bể”. Ở Việt Nam suốt hơn nửa thế kỷ qua còn biết bao nhiêu vụ án bi hài khác mà đến nay có lẽ chưa ai thống kê cho đầy đủ được. Một trong những vụ “ít nổi tiếng” như thế là “vụ án Về Kinh Bắc”.
 

Chủ Nhật, 28 tháng 12, 2025

CÁI ẤY MAO CŨNG THÚ, VÔ MAO CÀNG TUYỆT THÚ – Nguyễn Xuân Diện



Ngày 24.3.1995, trong chuyến cùng đi công tác ở Hải Hưng, GS. Văn Tạo - nguyên Viện trưởng Viện Sử học đã trao cho tôi bài thơ này. Đây chính là một bài hát ca trù.
 
Tôi rất thích bài ca trù này. Và kể từ đó cất công tìm hiểu thì được biết đây là bài ca trù khởi phát từ các ca quán (nhà hát cô đầu) ở Ba La Bông Đỏ (Hà Đông) rồi lưu truyền phổ biến trong các ca quán khắp các tỉnh thành miền Bắc hồi đầu thế kỷ 20. Có cụ cao niên nói rằng, tương truyền bài này là của cụ Tam nguyên Vũ Phạm Hàm làm ra.
 

Thứ Sáu, 26 tháng 12, 2025

LỘC ĐỈNH KÝ: CHINH PHỤC GÁI, BIỂU TƯỢNG CỦA THU PHỤC VỀ CHÍNH TRỊ VÀ VĂN HÓA - Anh Nguyễn


Vi Tiểu Bảo đưa bảy người phụ nữ lên giường trong trích đoạn đáng nhớ ở hồi 39 Lộc Đỉnh Ký

Quá trình gom vợ của Vi Tiểu Bảo không chỉ là câu chuyện của một cá nhân. Rõ rệt hơn, nó là biểu tượng cho ý nghĩa nhất thống văn hóa của Lộc Đỉnh Ký. Ở cuối truyện, tác giả hé lộ cho ta biết về lai lịch của Vi Tiểu Bảo: mẹ y tiếp đủ mọi khách, chỉ thiếu người Tây Dương. Vi Tiểu Bảo là sự kết hợp của năm dòng máu Hán, Mãn, Mông, Hồi, Tạng, nói cách khác, y chính là ngụ ngôn của dân tộc Trung Hoa – một dân tộc kiêu ngạo, hãnh tiến, nhưng không ít lần trải qua những giai đoạn “nhược tiểu.” Nếu giải pháp của Vi Tiểu Bảo là sưu tập nữ nhân, thì giải pháp của dân tộc Trung Hoa là thu phục về chính trị và văn hóa.

MÓN QUÀ LỄ GIÁNG SINH - Thơ Trần Vấn Lệ


                 

Mười tám tiếng đồng hồ nữa mừng Lễ Chúa Ra Đời!
Mưa ngừng, không còn rơi, chính thức từ hồi tối...
 
Sáng sớm của ngày đợi, người người mặt đều vui!
Hai ngàn hăm lăm năm rồi, Chúa Hài Đồng vẫn đẹp...
 
Một Kỷ Nguyên Mới được chép biết bao nhiêu bô Kinh.
Sự Thật về Chúa được in.  Lời Chúa được ghi đủ...
 
Chúa gánh hết tội lỗi của loài người không than van...
Trước khi về Thiên Đàng, cánh tay Chúa đầy máu!
 
Chúa tha tội người xấu, Chúa cứu vớt người lầm than,
Chúa băng ngang đại dương gieo rắc lòng bác ái...
 
Chúa không day ai nói dối.  Chúa nhấn mạnh từng sự thật.
Chúa không hứa mai mốt... vì thực chất là Hôm Nay!
 
"Không có Ngày Mai!  Chỉ có Hôm Nay!
Sự đau khổ của Ngày Nào đủ cho Ngày Nấy!"
 
Hai ngàn hăm lăm năm rồi, ai cũng thấy:  Noel Chỉ Một Lần.
Một lần là mãi mãi cho vạn muôn lần ức triệu năm!
 
*
Mười tám tiếng đồng hồ nữa chuông ngân...
Cô bé bán diêm bay về bên Ngoại,
Cô gái bán xong mái tóc, mua được dây đeo đồng hồ cho chồng,
Người chồng gom tiền chắt mót mua được cho vợ cái lược chải đầu...
Chữ Present là Món Quà, là Hiện Hữu, là Dâng Hiến!
Ai cầm lấy mà mắt không long lanh?
                                                                                  Trần Vấn Lệ

HUYẾT DỤ - Bài viết của Khánh Ly, Tri Thư Đạt Lễ



“Khóm lăng khóm huệ nên hàng
 Cúc hoa nấu hoàng lễ khắp ngoài sân
 Màn trướng tán lục tần vần
 Huyết dụ áo lía để chân đứng bầy.”
                        (Phùng Khắc Khoan)
 
Huyết dụ, hay còn gọi là phát dụ, thiết thụ, long huyết,... tên khoa học Cordyline Terminalis Kunth, vốn là cây thân thảo lâu năm, cao chừng một đến hai thước, thân mảnh có nhiều vết sẹo lá rụng. Lá mọc tập trung ở ngọn, hình lưỡi kiếm, dày và dài, có loại đỏ tía cả hai mặt, cũng có loại một mặt đỏ, một mặt xanh. Hoa màu trắng pha tím, nhỏ li ti, quả tròn và mọng. Cây huyết dụ thường mọc hoang khắp các vùng quê Việt Nam.
 

“CON CHÓ CỦA TĂNG THANH HÀ ĐÃ CHẾT”! - Lưu Nhi Dũ

 Là tựa đề của nhiều bài báo viết về số phận hẩm hiu - chú chó của Tăng Thanh Hà qua đời mà nhiều báo đăng mấy hôm nay. Và ngay lập tức ca sĩ Lệ Quyên chơi bản bolero mùi mẫn khóc thương chú cún này!  


Nghĩ cũng lạ, rất lạ, số phận của một bộ trưởng một bộ cực kỳ quan trọng trong thời kỳ chuẩn bị bước vào kỷ nguyên mới mà chả ai quan tâm. Báo chí đưa lên rồi rút xuống, rút xuống rồi lại đưa lên, nhưng thua xa cái tin giựt gân “Con chó của Tăng Thanh Hà đã chết!”.
 
Và cũng lạ, có báo đưa tin chó chết; chia buồn cùng Tăng Thanh Hà làm như nhà người ta có chuyện khó, rồi cảm thấy mắc cỡ lại rút xuống! Thiệt chó má!

GIẢI MẬT TIẾU NGẠO GIANG HỒ KỲ I - Bài viết của Nguyễn Xuân Đoài



Tiếu ngạo giang hồ là bộ trường thiên tiểu thuyết trác tuyệt của Kim lão tiền bối, một bộ truyện mà lạ thay, hai phái chính tà rốt cuộc đều rặt một lũ ác nhân. Hai nhân vật nam chính và nữ chính của bộ truyện (Lệnh Hồ Xung và Nhậm Doanh Doanh) được xây dựng nhạt nhẽo, trong khi các nhân vật tà ác lại được tác giả chăm chút, khắc họa cực kỳ tỉ mỉ: Đông Phương Bất Bại, Nhậm Ngã Hành, Tả Lãnh Thiền, Nhạc Bất Quần, Lâm Bình Chi... Sau khi bộ truyện này ra đời, Kim lão tiền bối bị cả hai phe Mao, Tưởng chung tay lên án, bởi đơn giản, Tiếu ngạo giang hồ không đơn thuần là truyện chưởng mà là một “tiểu thuyết chính trị”, trong đó Mao đảng được coi là nguyên mẫu của Nhật Nguyệt thần giáo.
 

XÉT LẠI VAI TRÒ CỦA TRẦN QUỐC TUẤN - Tác giả Lê Huy Vinh

                          Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả
 

Trên trang hải ngoại nọ, có câu đối độc đáo, không đề tên tác giả:
 
Địa chuyển ngã Việt chủng cư Bắc phương, Âu châu cảnh nội vô Mông kỵ tung hoành thiên vạn lý;

(Đất Việt mà dời sang phương Bắc, cõi Âu châu đã không có kỵ binh Mông Cổ tung hoành vạn dặm)
 
Thiên sinh thử lương tài ư Tống thất, Trung quốc sử tiền miễn Nguyên triều đô hộ nhất bách niên.

(Trời sinh tài lành này vào nhà Tống, lịch sử Trung Hoa trước đây đã khỏi phải quân Nguyên đô hộ cả trăm năm).
 
Câu đối không nêu tên nhân vật, nhưng nghe qua ai cũng đoán được, chính là vịnh Trần Quốc Tuấn, tức Hưng Đạo đại vương. Theo đó mà suy thì dân tộc ta thật may mắn mới sản sinh được bậc thần tướng lỗi lạc dường ấy, nhưng ấy cũng là vận rủi cho đại vương vì phải thác sinh vào đất nước này; giá sinh ra ở Tây Tàu, hẳn công nghiệp ngài còn rạng rỡ không biết ngần nào. Thế kỷ XXI, Việt Nam chuẩn bị xuất khẩu… danh tướng rồi chăng?
 
Những lời ca ngợi Thánh Trần thật đã tràn lan xích đạo. Nếu ví Hưng Đạo vương như con rồng thần, thì mây vờn ngũ sắc huyền ảo che phủ mình rồng còn dày hơn cả vảy thực của rồng. 700 năm qua là hơn 30 thế hệ, hết lớp này đến lớp khác liên tục thay nhau vun đắp bát hương cho hình tượng Thánh Trần, mấy ai ngậm ngùi cùng bi kịch lớn của đời ông.
 

BAO LA, MÊNH MÔNG, BÁT NGÁT GIỐNG VÀ KHÁC NHAU NHƯ THẾ NÀO? La Thụy sưu tầm và biên tập



BAO LA
 
Chúng ta thường dùng “bao la” để chỉ thứ gì đó “rộng lớn đến mức vô cùng tận” (Từ điển Tiếng Việt, Hoàng Phê chủ biên), chẳng hạn như “vũ trụ bao la”“biển rộng bao la”… Tuy nhiên, nghĩa đen của từ này không hẳn ai cũng rõ.
 
Thực tế, “bao la” là một từ gốc Hán, vốn có Hán tự là 包羅. Trong đó:
Bao” () là “bọc, gói”, cũng là “bao" trong “bao quát”, “bao hàm”
La” () nghĩa là “cái lưới”, cũng là “la" trong “thiên la địa võng”, “la liệt".
Như vậy, “bao la” có thể được hiểu một cách đơn giản là “cái lưới dùng để bao bọc tất cả”.
 
Nói đến không gian rộng lớn, ta còn có từ “bát ngát". Thực tế, từ này vốn có nghĩa gốc là “thương nhớ, lo buồn" (xem Tiếng Việt ân tình, tập 1)
Tóm lại, “bao la” là một từ gốc Hán, có nghĩa đen là “cái lưới bao trùm tất cả”.
                                                                                Lê Trọng Nghĩa
 
Bao la” là một từ gốc Hán, vốn có Hán tự là 包羅. Trong đó:
Bao” () là “bọc, gói”, cũng là “bao" trong “bao quát”, “bao hàm”
La” () nghĩa là “cái lưới”, cũng là “la" trong “thiên la địa võng”, “la liệt".
Như vậy, “bao la” có thể được hiểu một cách đơn giản là “cái lưới dùng để bao bọc tất cả”.

*
Phiếm luận của La Thụy:
 
Từ định nghĩa trên, tôi liên tưởng đến Thánh kinh: “Ta là Alpha (A) và là Ômêga(Ω), là Khởi nguyên và là Cùng tận!”
Điều này nói lên rằng Vua Giêsu Kitô là căn nguyên và cùng đích của mọi loài. Trước khi tạo dựng vũ trụ này, Người đã hiện hữu; và khi vũ trụ này qua đi, người vẫn hiện hữu.
Chúa là Vua Vũ Trụ, Chúa là Alpha và Ômêga, là Đấng Toàn Năng.

THẢO THƠM – Thơ Lê Kim Thượng


 

Thảo Thơm
 
1.
Xa rồi… nhớ mãi miền quê
Con tim thao thức nhớ về… “Ngày xưa…”
Mồng tơi, rau má, canh cua
Cải ngồng, cà pháo muối dưa cơm chiều
Ruộng đồng hôm sớm bao điều
Mẹ Cha chăm chút bao nhiêu cho vừa
Ngày dài không quản sớm trưa
Đông về rét buốt, nắng mưa trưa hè
Quê chiều rộn rã tiếng ve
Đôi bò thong thả kéo xe trên đồng
Bên núi rừng, bên dòng sông
Mùi quê, mùi đất bềnh bồng tỏa hương
Thân gầy nhuộm nắng, nhuộm sương
Cái cò lặn lội thân thương trên đồng
Khi mưa gió, lúc bão giông
Mẹ hiền gian khổ lo chồng, lo con…
 

Thứ Ba, 23 tháng 12, 2025

THƯ CHÚA NGUYỄN GỬI MẠC PHỦ NHẬT BẢN



Bức thư chúa Nguyễn gửi cho Mạc Phủ Nhật Bản, thời điểm là ngày 13 tháng 6 niên hiệu Chính Hòa [niên hiệu của vua Lê Hy Tông (1680-1705)]. Theo cụm từ Chính Hòa diên niên 正和延年 có thể là chúa Nguyễn Phúc Chu [trị vì 1691 - 1725]. Thời điểm này, bên Nhật Bản là Thiên Hoàng Higashiyama [Thiên Hoàng Đông Sơn東山天皇], và Chinh Di đại tướng quân [Mạc Phủ] là Tokugawa Tsunayoshi [徳川綱吉 Đức Xuyên Cương Cát].

ĐẠI CATHAY: HUYỀN THOẠI GIANG HỒ SÀI GÒN… - Bài viết của Việt Luận Viet's Herald


Đại Cathay huyền thoại giang hồ Sài Gòn trước 1975

Đến thập niên 60, nổi bật nhất trong giới giang hồ có Đại Cathay. Người ta nói nhiều về một Đại Cathay, với mái tóc bồng bềnh, quần Jean, giày cao cổ “đờ-mi-bốt”, trên môi không rời điều thuốc và chiếc hộp quyẹt Zippo...
 
Những gì mà Đại Cathay đã tạo dựng chỗ đứng của mình trong giới giang hồ thật khác biệt và đã trở thành… huyền thoại. Đối với Đại Cathay, sự liều lĩnh không được đánh giá cao bằng lối sống “giang hồ tình nghĩa”.

TÔI YÊU TIẾNG NƯỚC TÔI - Mạnh Kim



Không còn nhớ ai là người đầu tiên dịch “Gone with the wind” thành “Cuốn theo chiều gió”, nhưng vị nào dịch câu này hẳn nhiên là bậc thượng thừa về ngôn ngữ nói chung và rất giỏi tiếng Việt nói riêng.
Ông Huỳnh Phan Anh cũng khắc tên mình vào bảng mạ vàng khi dịch “For whom the bell tolls” thành “Chuông nguyện hồn ai” (phải là “nguyện”, chứ không phải “gọi” – như các bản dịch sau 1975, nghe mới “đã” và mới đúng với ý như câu chuyện của tác phẩm Hemingway).

Cụ Bùi Giáng cũng thuộc vào nhóm người “giáng thế” khi dịch “Terre des Hommes” (Vùng đất của người) thành “Cõi người ta”.
Cụ Phạm Duy là một bậc tài hoa xuất chúng nữa với các tác phẩm chuyển ngữ lời Việt.  Ca khúc “The house of the rising sun” đã được cụ chuyển thành “Chiều vàng dưới mái nhà tranh”.

So sánh từng câu từng từ trong các ca khúc chuyển ngữ của thiên tài Phạm Duy, không thể nói gì hơn ngoài sự kính phục tột bậc.
Trong Love Story, ca khúc rất phổ biến Sài Gòn thập niên 1970 mà cụ Phạm chuyển ngữ, có những từ được diễn đạt mà chỉ những bậc thượng thừa tiếng Việt mới thể hiện nổi, chẳng hạn “this empty world” thành “cuộc đời vắng ngắt”; hoặc “wild imaginings” thành “mộng huyền mênh mang”

Có một điểm chung giữa những bậc kỳ tài Phạm Duy, Bùi Giáng hoặc vô số văn sĩ, nhạc sĩ cùng thời với họ, là: “Tôi yêu tiếng nước tôi!”.
Chỉ những người thật sự yêu quý tiếng nói của dân tộc mình mới biết cách làm đẹp ngôn ngữ.
Họ nhảy múa với ngôn ngữ.
Họ thăng hoa với ngôn ngữ.
Họ bay bổng với ngôn ngữ.

NGƯỜI CÓ CHỨC QUAN CAO NHẤT TRONG THỜI CHỐNG MÔNG NGUYÊN - Bài viết của Việt Dũng Vũ



Người có chức quan cao nhất trong thời chống Mông Nguyên không phải là Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn mà là ông Trần Quang Khải.
Trần Quang Khải là con vua Trần Cảnh, em trai vua Trần Hoảng, chú vua Trần Khâm. Chức tước của ông là: Thái Sư Thượng Tướng Quân Chiêu Minh Đại Vương.
Đại Vương là tước vị cao nhất trong hệ thống quý tộc.
Thái Sư là quan đứng đầu ban văn.
Thượng Tướng Quân là quan đứng đầu ban võ.
Nói chung trong triều đình thì ông Trần Quang Khải là to nhất rồi, chỉ dưới vua mà thôi.
 

NGÀY MÙA ĐÔNG AMEN - Trần Vấn Lệ


Nhà thơ Trần Vấn Lệ duyên vẽ theo yêu cầu của Nguyệt Mai


Lạnh!  Lạnh thêm từng buổi sáng... Tháng Chạp tháng-Noel!  Kim đồng hồ nhích lên, mặt trời thì cứ ngủ...
 
Mười ngày nữa, tôi nhớ:  Chúa sinh một đêm Đông.  Ai có như tôi không?  Mong ai cũng bình thản...
 
Có lẽ tôi đáng chán:  người-không-việc-chi-làm... nên chỉ biết than van: "Mỗi Ngày Trời Thêm Lạnh!".
 
Nhỏ, bị phạt, bị đánh.  Lớn, đi Lính... bị la.  Tôi từ nhỏ tới già chỉ hít hà... Giời Lạnh!
 
Dân Đàng Ngoài không đánh mà lấy được miền Nam!  Dân miền Nam lang thang... không thấy ai ra Bắc.
 
Lá bùa Tàu linh thật!  Chỉ cần chữ Việt Nam là bọn nó tan hoang... chạy theo Tổng Thống Thiệu!
 
Chạy tới đâu cũng thiếu khi đếm lại người thân!  Nhưng... kệ nó, không cần!  Noel mừng Chúa trước...
 
*
Tôi, người Lính bạc nhược, vọc nước rửa bàn tay.  Vua Duy Tân nói Hay:  "Tay dơ lấy nước rửa!".
 
Nước mình... từ muôn thuở, muôn đời vẫn Nước Non!
Chúa sinh trong đêm Đông! Lạnh buốt.  Trời lạnh buốt...
 
Nhớ Tản Đà, tôi nuốt từng giọt nước mắt tôi!
 
"Nước Non nặng một nhời thề:
Nước đi đi mãi... sẽ về với Non!" (*). 
                                                                                      Trần Vấn Lệ

(*) Thơ Tản Đà, bài "Nhời Thề Non Nước".

PHÍA BAN MAI, VỚI THÁNG MƯỜI HAI – Thơ Tịnh Bình


   

       PHÍA BAN MAI

Đành rằng mưa hết bão tan
Đành rằng chút nắng ửng vàng mới lên
Qua rồi mưa nắng chông chênh
Sao chưa nghe thấy rộng thênh cõi lòng
 
Còn mong cây lúa vàng bông
Mùa no ấm với ngày đông đang về
Cánh đồng giáp hạt nói mê
Chim chiều lả cánh rủ rê đường trời
 
Qua rồi cay đắng đầy vơi
Mọc lên những tiếng nói cười thiết tha
Đời quê tình đất đơm hoa
Đôi bàn tay nhỏ bao la tấm lòng
 
Chim kêu rộn giữa bầu không
Ban mai nắng nhuộm để nồng nàn tôi...

Chủ Nhật, 21 tháng 12, 2025

BAO LA, BÁT NGÁT HAY LÀ MÊNH MÔNG... – Thơ Phan Quỳ


   

Lá vẫn xanh màu ngoài kia muôn thuở.
Tình vẫn đầy như buổi nọ ban sơ.
Mà da bỗng nhăn, chân yếu, mắt mờ.
Lòng thầm trách thời gian ôi nghiệt ngã.
 
Nắng vẫn lên một màu vàng óng ả
Mấy tơ trời vương vấn giữa cành si.
Chích bông ơi vui bước nhảy nhót gì
Có hay chăng một tâm tình bên cửa?
 
Người đứng lặng giữa muôn trùng sóng vỗ
Trong thinh không như biển cả vọng về.
Trần gian nầy dẫu thôi hết đam mê
Vẫn lộng lẫy một vùng trời ký ức.
 
Có ồn ào buồn vui cùng nước mắt
Có lặng im hờn dỗi cả trời khuya
Có sao đêm nhè nhẹ tiễn chân đi
Có sương sớm trên mắt người chờ đợi.
 
Người hay chăng, nhớ thương là vời vợi
Là phố phường hoang vắng mãi chen nhau
Là tháng ba cùng tháng bảy mưa ngâu
Là mắt lệ rưng hoài trên mi mỏi.
 
Là tình đẹp nên tình nồng không tuổi
Là tay buồn đưa mãi giữa trời không
Là bao la, hay bát ngát, mênh mông
Là ngôn ngữ chẳng bao giờ nói hết
 
Là bước khẽ giữa ngày thu diễm tuyệt
Là lắng nghe trong im ắng vô cùng
Chuyện đất trời xanh biếc những tình chung.
 
                                                      Phan Quỳ

Thứ Hai, 15 tháng 12, 2025

TÔI CÒN ĐÂY THƠ CÒN CHÚT XÍU – Thơ Trần Vấn Lệ


   

Ngày hôm qua qua... là Ngày Xưa!
Một hôm thôi! Hỏi, có ai ngờ?
Thời gian chớp mắt như bừng tỉnh
Giấc ngủ hồi nào.  Một buổi trưa?
 
Hàng cau vẫn xanh trong vườn mình
Tôi đi tìm Ngoại thấy mông mênh...
Này cam, này quýt, này chanh, ổi
... mà Ngoại đâu rồi?  Vườn vắng tênh!
 
Ngoại của tôi kia:  Một góc vườn
Mộ Ngoại cài bia thấy quá thương...
Má tôi nói Ngoại già trăm tuổi,
Ngoại bệnh.  Rồi thôi.  Ngoại chẳng còn...
 
Tôi nói: Con còn nghe tiếng Ngoại
Trưa nào, nằm võng, Ngoại ru em...
Thằng em tôi nhỏ nằm bên Ngoại
Cái mặt thằng em mắt nhắm nghiền...
 
Má nói:  Con giờ, con chẳng biết
Em con hết nhỏ, lớn rồi nha!
Nó như con vậy, hai thằng Lính
đến Má đây rồi, cũng sẽ xa...
 
*
Má nói tôi nghe.  Rơi nước mắt
không ngờ quá khứ cứ như mơ...
Ba năm tôi Mỹ, thư em viết:
"Má mất rồi anh, một nấm mồ!"
 
Tôi khóc?  Không mà!  Tôi chẳng khóc
Trời ơi là Má, Ngoại... không còn!
Hôm qua, mới đó mà xưa quá,
Tôi nhìn trong gương tôi hoàng hôn...
 
Mới có hôm qua... mà quá khứ!
Bao nhiêu núm ruột hóa nên mồ...
Bia mờ nét chữ ai tô vẽ
Không lẽ bây giờ một chút thơ?
 
                             Trần Vấn Lệ

Thứ Bảy, 13 tháng 12, 2025

HỌC GIẢ TRẦN TRỌNG KIM, NGƯỜI YÊU NƯỚC THÀNH TÂM - Nhã Nam

 

Trần Trọng Kim được đánh giá là một trong những học giả uyên thâm nhất cả về tân học lẫn cựu học, là người tận tụy và có nhiều đóng góp to lớn cho ngành giáo dục và nền văn hóa Việt Nam trong nửa đầu thế kỷ 20. Ông là người tiên phong cho một số công trình biên khảo có giá trị lâu dài thuộc nhiều lĩnh vực học thuật khác nhau.
Theo soạn giả Trần Văn Chánh, “Trần Trọng Kim là một người yêu nước thành tâm, một nhà sử học chân chính, trung thực, một người cầm bút có nhân cách, một học giả xuất sắc…”

GIÓ ĐƯA CÂY CẢI VỀ TRỜI – Trang “Cội nguồn lịch sử và văn hoá”



“Gió đưa cây cải về trời
Rau răm ở lại chịu đời đắng cay”
 
Câu ca dao phổ biến này gắn liền với câu chuyện về bà Phi Yến, thứ phi của Nguyễn Ánh, và người con trai là Hoàng tử Cải.
 
Truyền thuyết này không được ghi chép chính thức trong sử sách nhà Nguyễn (như Đại Nam Thực Lục), nhưng lại có sức ảnh hưởng rất lớn trong dân gian, được lưu truyền một câu chuyện bi thương về gia đình Nguyễn Ánh.

NHÀ VIẾT TRUYỆN KIẾM HIỆP KIM DUNG PHẢN BIỆN NHÀ PHÊ BÌNH DIỆP HỒNG SINH – Nguyễn Long



Đôi lời mở đầu :

Hầu hết độc giả Việt Nam ta đều biết đến Kim Dung qua các tác phẩm võ hiệp, cùng vài đầu báo về sự nghiệp và đời sống của cụ. Nhưng ít ai biết được rằng cụ Kim tuy là nhà văn trông có vẻ điềm đạm, nhưng thự sự là một người có phong cách và rất chiến, có vô số chiến tích khóa mồm nhiều lão văn sĩ từ mõm đến pro... Những điều này bên Trung Quốc thì nhiều người biết, nhưng ở Việt Nam thì khá hiếm người rõ chuyện, nên mình có dự định chia sẽ nhiều hơn về vị tác giả đại tìa này, một phần vì thông tin của cụ tại Việt Nam rất ít, một phần vị cụ thực sự là một người có phong cách thú vị không khác gì Nguyễn Tuân của Việt Nam ta, ai có hứng thú thì đọc cho biết, không thì đừng nói lời cay đắng nhá...
---

ĐỌC "THEO MỘNG TA VỀ” THƠ VŨ ĐỨC TÔ CHÂU - Châu Thạch


    


THEO MỘNG TA VỀ
 
Ta thấy ta từ Sông Núi cũ
Trôi như con suối biệt xa nguồn
Rơi như chiếc lá không về cội
Chạm tới vô biên những nỗi buồn!
 
Trôi đ! Như thể chim lìa tổ
Bỏ lại máu, xương bọc giống nòi
Bỏ cả tình quê yêu dấu mãi
Búc ruột mà đi… hỡi Đất Trời!
 
Ta đi như trốn ta vào núi
Thắp lửa rừng xanh tóc bạc rồi
Đốt than nửa gánh ta vào chợ
Nửa gánh “Hoàng hoa” sưởi mộng đời
 
Ta đi! như bóng ma lìa xứ
Lẫn khuất mười năm bóng dại khờ
“Dâu biển” tang thương sông núi hởi!
Khúc tàn chinh lệ hóa thành thơ
 
Rồi mai! Gửi xác bên trời vắng
Đất lạ hồn linh cũng dật dờ
“Theo mộng ta về” Sông Núi cũ
Quê mẹ xanh rờn những giấc mơ.
  
                        Long Khánh 1994
                         Vũ Đức Tô châu
  

Thứ Tư, 10 tháng 12, 2025

BẢO NINH, NGƯỜI LÀM LỄ BỎ MẢ CHO GIAI ĐOẠN THƠ VĂN MINH HỌA - Đỗ Trường



Cuộc sống này, quả thật còn có nhiều điều không thể hiểu. Tôi chỉ là người viết văn tép riu, vui là chính, như lời nhà thơ Trần Nhương. Ấy thế mà, tôi cảm giác, văn thơ như có một sợi dây vô hình nào đó gắn bết lại lại với nhau. Khi viết Nguyễn Trọng Tạo, tôi lại nghĩ đến nhà thơ Hoàng Cát, Lưu Quang Vũ. Lúc viết về Trần Mạnh Hảo, cái hào sảng, khí phách con người cũng như thơ ca Bùi Minh Quốc lại hiện về. Viết xong Đỗ Hoàng, thế quái nào tâm trí còn đọng lại bác Bảo Ninh. Giờ này đang viết về Bảo Ninh, người lính chiến miền Bắc, lại thấy ông em họ, lính thám kích miền Nam, chết sau mấy năm trở về, từ nhà tù Thanh Hóa, ngồi lù lù bên cạnh…
 

VẪN CÒN – Thơ Lê Kim Thượng

 
   


Vẫn Còn
 
1.
Em qua, một sớm bình minh
Áo tà tha thướt, tươi xinh phiêu bồng
Nắng tô thêm chút má hồng
Có con chim hót chờ mong bên thềm
Nắng nghiêng soi gót chân mềm
Bước chân lối cỏ, hương đêm nồng nàn
Nón em nghiêng đổ nắng vàng
Lời em tha thiết, nhẹ nhàng, si mê
Tôi em nặng một lời thề
Xanh tươi lời hẹn, tình quê ngập tràn
Tình yêu như ánh trăng vàng
Sáng soi muôn lối, dịu dàng chênh chao
Vườn yêu đỏ sắc hoa đào
Hương bay ngan ngát, dạt dào ngất ngây
Bàn tay ve vuốt tóc mây
Bướm ong, ong bướm tràn đầy, chứa chan…