ĐÃI NGUYỆT 待月 – Thơ Phan Huy Ích

Photo by Gabe on Unsplash

[Trung thu vô nguyệt]

Hôm nay Trung thu, không biết tối nay có ngắm trăng được không nữa. Chỗ mình mọi năm Trung thu thường có mưa, chẳng ngắm nghía được gì cả. Làm nhớ cụ Phan Huy Ích có một chùm thơ ba bài, tên là "Trung thu vô nguyệt, tuý trung ngẫu đắc tam tuyệt", nghĩa là "Tiết trung thu không có trăng, rượu say ngẫu nhiên làm ba bài tứ tuyệt". Hai câu trên hình là trích từ bài thứ nhất.
 

Đãi nguyệt đông hiên quải trúc liêm,

Si vân bất vị phóng ngân thiềm.

Nhất niên chỉ quản kim tiêu ngoạn,

Trân trọng vi quang tại ốc thiềm.

 

待月東軒掛竹簾，

癡雲不為放銀蟾。

一年只管今宵玩，

珍重微光在屋簷。

 
– Đãi nguyệt 待月 là chờ trăng, chờ trăng lên. Từ này NNVC từng bàn trong bài "Đãi nguyệt thừa lương" bên xê-ri "Nhạn ngẩn ngơ sa" (các bạn xem thêm ở bình luận).
– Ngân thiềm 銀蟾 là con cóc bạc, chỉ mặt trăng. Hán Việt tự điển của Thiều Chửu giảng "thiềm" là con cóc, tục nói những vết đen đen trên mặt trăng là con cóc, nên gọi mặt trăng là thiềm cung 蟾宮 hay ngân thiềm 銀蟾, minh thiềm 明蟾, v.v..
– Vi quang 微光 nghĩa là ánh sáng nhạt, ánh sáng yếu ớt.
– Còn từ ốc thiềm 屋簷 ở câu cuối nghĩa là mái hiên nhà.
 
Nguyên văn bài thơ nghĩa là:
 

Đợi trăng ở hiên đông, cuốn bức mành trúc lên,

Đám mây si tình không chịu thả vầng trăng bạc.

Cả năm chỉ có đêm nay là thích ngắm,

Xin hãy hé chút ánh sáng lên thềm nhà.

 
(Hoặc hiểu là "trân trọng chút ánh sáng yếu ớt rơi trên thềm nhà".)
Tạm dịch thơ rằng:
 

Người thời trông đợi rèm đông,

Mây thời lưu luyến mặn nồng ánh trăng.

Năm thời ngóng đợi biết chăng?

Lòng thời tha thiết bóng Hằng xuống chơi.

                                            (Moony dịch)

 

Như mọi khi, mời các bạn có nhã hứng chúng ta dịch thơ cho vui hén. Chúc các bạn Trung thu an lành, ấm áp.
 
                                                                            #ngoibutnguoixua