HÃY CẨN TRỌNG VỀ SỰ BỊA ĐẶT CỦA AI KHI NHỜ AI DỊCH CHỮ HÁN – Bài viết của Son Tran

Ảnh 1

 
Học trò cũ của tôi ở Đại học Phú Xuân là Thu Amy, gửi cho tôi 3 bức ảnh kèm lời nhắn: “Nhờ thầy xem giúp cặp câu đối chữ Hán ở ảnh 1 dịch sang tiếng Việt có đúng như AI dịch ở ảnh 2 và ảnh 3 không?”.

Tôi mở ra xem, đối chiếu chữ triện trên ảnh 1 với các chữ Hán theo thứ tự tương ứng ở 2 bức ảnh do AI dịch, thấy chữ Hán triện không khớp với chữ Hán thảo do AI “giải” ra, nên trả lời Thu Amy: “AI dịch tào lao và bịa đặt tùm lum. Chữ triện trên câu đối không phải là ‘Tổ công tông đức thiên niên thịnh. Tử hiếu tôn hiền vạn đại xương’, như AI phiên sang chữ thảo và giải nghĩa như trong hình em gửi”.
 

Ảnh 2

Ảnh 3

Nhưng do trình đọc chữ triện của tôi kém, chỉ đọc được 5/14 chữ triện trên cặp câu đối rất đẹp này, bèn gửi ảnh cặp câu đối này cho Võ Vinh Quang, tiến sĩ chuyên ngành Hán - Nôm ở Huế, nhờ đọc giúp.

Quang nhận ảnh câu đối, im lặng gần 10 ngày, rồi mới gửi cho tôi bức ảnh giải chữ (ảnh 4) kèm tin nhắn:

“Em dành gần cả tuần để luận hai câu này, giờ mới đọc ra là: 崇嶺化身天上主 (Sùng Lĩnh hóa thân thiên thượng chủ) và 靈光應正地中仙 (Linh Quang ứng chính địa trung thiên). Mấy kiểu chữ triện khó như thế này, AI làm sao dịch nỗi”

(Trong ảnh 4, Quang có gõ lộn chữ TIÊN ở câu sau thành chữ THIÊN).

                                                  Ảnh 4

He he. AI không dịch được, nên tự bịa ra phần phiên âm và dịch nghĩa là một cặp câu đối rất phổ biến trong các từ đường, lăng mộ… của người Việt, từng được in trong sách “5.000 hoành phi câu đối Hán Nôm” do Trần Lê Sáng chủ biên, Nxb Văn hóa Thông tin xuất bản năm 1999.
 
Mấy người cứ dùng AI để dịch Hán Nôm hay tìm kiếm tư liệu Hán - Nôm mà không rành chữ Hán thì bị AI nó lừa cho sập mặt. Như vụ tay Hoàng Khánh, Giám đốc Viettravel ở Huế, dùng tài liệu chữ Hán do AI tạo ra để vu khống và bôi nhọ Tả quân Lê Văn Duyệt, mà đoạn tài liệu ấy thì chữ Hán một đường, dịch nghĩa một nẻo (ảnh 5), đều là sản phẩm của AI, mà dám ghi là trích từ “Đại Nam thực lục” (quyển 11) và “Gia Định thành thông chí” (Nhân vật chí) của Trịnh Hoài Đức.

Ảnh 5

Thế nó mới đau cái mề chớ. 

                       NGƯỜI NƯỚC HUỆ (@ nước Huệ, sáng cuối tuần).
                                       Bài viết của Son Tran