BÂNG KHUÂNG – Thơ Trần Vấn Lệ

   

Nhiều người nghĩ:  Tuần Lễ Này Trời Đẹp:

"Sau cơn mưa, trời sẽ sáng thôi mà!".

Ngày Thứ Hai, ngày Thứ Ba, mưa miết

Đang Thứ Tư... Trưa đang tới:  Mưa kìa...

 

Tin Thời Tiết, người ta nghe, sẻ chia,

Có người tin, có người cười chúm chím:

"Chuyện trên trời, dưới đất... thấy nghi nghi!",

Và như thế - chuyện trong đời:  lắm chuyện!

 

Người "hiểu chuyện":  không-có-gì-bất-biến,

một là tin và một là quên đi!

Gặp "anh em" thì rủ đi cà phê,

Không bè bạn, cứ một mình... suy nghĩ!

 

*

Năm mươi năm... mới tức thì:  Nửa Thế Kỷ!

Năm mươi năm... ba thế hệ thành hình!!

Nhiều chuyện buồn, nhắc lại... đã làm thinh

Nhiều chuyện bực mình... đi tu là... lợi lạc!

 

Năm mươi năm hơn, có một điều không mất mát

... là ngây thơ như một sợi dây chuyền!

khuấy cốc cà phê thấy mặt cốc thản nhiên

và chúc bình yên cho ai thện tâm người-dưới-thế!

 

Thấy trời mưa... thì nói trời sa lệ!

Ngó chân mây... thì nói nhớ quê nhà!

Người đưa tin thời tiết giống người đi rắc hoa:

"Đời vẫn Đẹp!  Đời là Hoa là Mộng!".

 

Không gì vui bằng bỏ hình bắt bóng...

Tuổi thơ nào cũng từng thổi bọt xà bông...

 

                                             Trần Vấn Lệ

CÔNG BỐ BÚT TÍCH CỦA VŨ ĐÌNH LIÊN VÀ BÀI THƠ KHAI XUÂN “ÔNG ĐỒ 2” - Tần Tần

Nguồn:
https://news.zing.vn/cong-bo-but-tich-quy-cua-vu-dinh-lien-va-bai-tho-khai-xuan-ong-do-2-post1039785.html
 
Bản viết tay bài thơ “Bóng ông đồ” do đích thân nhà thơ Vũ Đình Liên viết khai xuân tặng bạn thơ của mình vừa được công bố.
Mỗi dịp Tết đến xuân về, người ta lại nhớ đến bài thơ Ông đồ của Vũ Đình Liên như một niềm hoài cảm. Trước đây, bài thơ là niềm thương cảm cho những giá trị cũ đang dần mất đi, bị gạt sang rìa đời sống. Đến nay, nhắc tới Ông đồ là nhắc tới những giá trị văn hóa truyền thống cũ. Bài thơ Ông đồ nổi tiếng vậy nhưng ít ai biết Vũ Đình Liên còn có thêm một tác phẩm khác viết về ông đồ.
 

THẬM XƯNG 甚稱 – Ung Chu, Hán Việt Thông Dụng

HYPERBOLE - OVERSTATEMENT - EXAGGERATION - AUXESIS - NGOA DỤ - NÓI QUÁ - PHÓNG ĐẠI - KHOA TRƯƠNG - CƯỜNG ĐIỆU HOÁ - THẬM XƯNG

"Thậm xưng" 甚稱 là một trong những từ người Việt dùng để chỉ phép tu từ nói quá. Một cách khác là "ngoa dụ" 訛喻.
- thậm 甚: rất, lắm, quá mức, như trong "thậm tệ", trước đây người Việt từng dùng "thậm" làm phó từ chỉ mức độ

- xưng 稱: gọi, xưng hô, nói
- ngoa 訛: không đúng sự thật, như trong "nói ngoa", "điêu ngoa", chữ này mang bộ "ngôn" 訁 (nói, lời nói) và kí âm bằng chữ "hoá" 化
- dụ 喻: nói ví von (chứ không nói theo đúng nghĩa đen), như trong "phúng dụ", "ẩn dụ", "hoán dụ", chữ này mang bộ "khẩu" 口 (miệng) và kí âm bằng chữ "du" 俞.

"Con muỗi to như con voi", "tát biển Đông cũng cạn", "nghĩ nát óc"... là các ví dụ về nói quá, ngoa dụ, thậm xưng. 

Phép tu từ này còn được gọi là "khoa trương" 誇張 theo cách gọi trong các ngôn ngữ khác tại vùng văn hoá Hán tự, "khoa" 誇 nghĩa là khoe khoang, khoác lác (nói quá mức sự thật), "trương" 張 nghĩa là khuếch đại. Tiếng Nhật đọc là "ko-chō" こちょう, tiếng Hàn đọc là "gwa-jang" 과장. Tiếng Trung Quốc viết giản thể là 夸张.

"Khoác" là âm Việt hoá của chữ "khoách / khuếch" 擴 nghĩa là khuếch đại, khuếch trương. Phép nói quá còn được gọi là "phóng đại" 放大 nghĩa là làm cho to lớn ra. Cách gọi khác là "cường điệu hoá" 強調化 hay "cường điệu" 強調 nghĩa là nhấn mạnh (trong ngữ cảnh này là nhấn mạnh do nói quá).

Sách "Việt-Nam văn-phạm" (1940) của Trần Trọng Kim, Phạm Duy Khiêm, Bùi Kỷ viết:
- Cách ngoa-ngữ là cách đem việc tuyệt-nhiên không bao giờ có, mà nói để biểu-diễn một cách rất mạnh cái ý nói không có, không được:

Bao giờ rau diếp làm đình,

Gỗ lim ăn ghém thì mình lấy ta. 

                                    (Ca-dao)

Rau diếp là thứ rau dùng để ăn ghém, mà gỗ lim là thứ gỗ tốt dùng để làm nhà, làm đình. Nhưng đây lại nói trái đi để tỏ ý không bao giờ được.
- Cách thậm-xưng là cách dùng tiếng nói quá hẳn sự thực, để làm cho tôn cái ý người ta định nói về một vật gì:

Chìm đáy nước cá lừ-đừ lặn,

Lửng da trời nhạn ngẩn-ngơ sa. 

                                (Cung-oán)

Ý khen cái đẹp đến nỗi cá trông thấy cũng không bơi được nữa, phải lừ-đừ lặn xuống đáy sông; chim trông thấy cũng không bay được nữa, phải ngẩn-ngơ sa xuống đất.
                                                                                Ung Chu
                                                                        Hán-Việt Thông Dụng

NHẠC SĨ PHẠM DUY KỂ VỀ HOÀN CẢNH SÁNG TÁC “ÁO ANH SỨT CHỈ ĐƯỜNG TÀ”

Cuối năm 1947, tôi từ Việt Bắc (Cao-Bắc-Lạng) xuống Khu Ba (Chợ Đại, Cống Thần) rồi có ý định đi theo Trần Văn Giàu vào Nam chiến đấu. Nhưng khi vào tới Thanh Hóa (Khu 4 - làng Quần Tín) thì tôi gặp tướng Nguyễn Sơn và ở lại đó, gia nhập Ban Văn nghệ của Trung đoàn 304. Tại đây tôi gặp Hữu Loan...
 

AI MAI CHIỀU ÁO ĐỎ THẤY ĐÓ MỜ NHƯ SƯƠNG - Trần Vấn Lệ

Sáng.  Dậy sớm, không dám / mở cửa ra nhìn trời.  Nhưng chắc mưa dứt rồi... mà lạnh thì ghê!  Ghê lắm...
 
Tin thời tiết:  Không Nắng / cho đến ngày giữa tuần.  Chuyện thế sự, thế nhân...thế giới nữa, chóng mặt!
 
Mình:  không có - không mất!  Chỉ.... thở giốc cuối đời!  Tất cả đều qua thôi!  Tất cả đều vụn... vỡ!
 
Đất Mẹ là Đất Mộ cũng hết hẹn ngày về.  Những cơn mưa lê thê coi như... nước, là Tổ Quốc, cũng được!
 
Mưa, lạnh, chim không hót.  Uống cà phê gói, nhìn / khói từ tách bay lên / bình minh vậy!  Nhòa nhạt!
 
Không giận hờn gì hết!  Buông bỏ... chuông boong boong.  Tiếng chuông Chùa dễ thương / tưởng mơ hồ... mà thật!
 
... rồi mình sẽ thành Phật, một ngày nào, kiếp sau? Hai má hồng, ôi chao, thì thào... thời nhỏ dại!
 
Ai?  Ai cứ là con gái để mình chê Giai Nhân!  Vân tưởng y thường hoa tưởng dung... Lát, mình ra sân, ngắm!
 
Mùa Đông không có bướm... Hoa nắng rụng bên thềm!  Những dấu chân ai quên... để chi cho mình nhớ?
 
Ai mai chiều áo đỏ thấy đó mờ như sương...
 
                                                                                  Trần Vấn Lệ

ÔNG LÁ BỐI” TỪ MẪN VÕ THẮNG TIẾT - Trinh Anh Khoi

Photo: Thầy Từ Mẫn Võ Thắng Tiết, chủ nhà xuất bản Lá Bối

Trong một bài trước, tôi có kể về mối quan hệ đặc biệt giữa học giả Nguyễn Hiến Lê và “ông Lá Bối” Từ Mẫn để cho ra đời bản dịch vĩ đại của tác phẩm Chiến Tranh Và Hòa Bình. Câu chuyện tiếp theo là diễn ra sau đó - Theo hồi ức của nhà văn Song Thao.
 

HỌC GIẢ TRẦN TRỌNG KIM, NGƯỜI CÓ CÔNG LỚN VỚI VĂN HÓA DÂN TỘC – Thu Hương

Trần Trọng Kim (1883 – 1953) là một học giả, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu sử học, văn học, tôn giáo Việt Nam, bút hiệu Lệ Thần, từng làm thủ tướng của chính phủ Đế quốc Việt Nam vào năm 1945. Ông là tác giả của nhiều cuốn sách về lịch sử, văn hóa như Việt Nam sử lược, Việt Nam văn phạm, Nho giáo...

CỦ MẬT 糾密 - Ung Chu, Theo Hán-Việt Thông Dụng

Tháng Chạp trước Tết còn được người Việt từ xưa gọi là tháng củ mật. "Việt-Nam tự-điển" (1931) của Hội Khai Trí Tiến Đức ghi:
- Củ-mật. Nói về độ gần tết hay có trộm cướp, nhà nào cũng phải giữ-gìn cẩn-thận: Tháng củ-mật.

NHỊ THẬP LỤC QUÁN 二十六貫 (97.5 kg) - Nhờ Chat GPT dịch

Xem clip trên laptop tôi thấy một nữ nhân người Nhật nâng tảng đá nặng có dòng chữ 二十六貫 (97.5 kg). 

Đây cụm từ người Nhật dùng chữ Hán để thể hiện, theo dạng chữ Kanji (漢字, Hán tự). Bởi vậy, tôi đọc theo âm Hán Việt 二十六 貫 là “nhị thập lục quán”, nhưng chữ QUÁN có nghĩa là “xâu, chuỗi”, nó không phải là đơn vị đo khối lượng.

Vì không biết tiếng Nhật nên tôi tra từ điển Hán Việt để tìm chữ 貫 có chỉ về đơn vị đo khối lượng không? Có kết quả như sau:

Âm Hán Việt: oan, quán

Tổng nét: 11

Bộ: bối 

Lục thư: hội ý

Hình thái: 

Nét bút: 

Nghĩa:

1. xâu tiền

2. xuyên qua, chọc thủng

3. thông suốt

4. quê quán. 

Tôi không thấy có chỗ nào cho biết 貫 chỉ về đơn vị đo khối lượng cả.

Vì có chữ Hán cách viết hoàn toàn giống nhau nhưng có khi cách đọc lại khác và ý nghĩa khác nhau như:

市 /shì/ THỊ : cái chợ 

hoặc 

巿 [fú] PHẤT : dây đeo lưng. 

Nên tôi tra từ điển Hán Việt các từ chỉ về đơn vị đo khối lượng như “cân, lượng, thăng, đấu, thạch...” dạng phồn thể, giản thể, dị thể... mãi cũng chưa  ra. Cuối cùng, tôi nhờ Chat GPT giải thích.

BÓNG HÌNH – Thơ Lê Kim Thượng

 

Bóng Hình

 

1.

 

Mấy mùa mưa nắng, nắng mưa

Làm sao gặp được người xưa của mình

Làm sao quên được… “Chữ Tình”

Làm sao quên được bóng hình em xưa…

Con đò trong gió lưa thưa

Đón đưa, đưa đón sớm trưa đậm đà

Líu lo chim ríu rít ca

Hừng đông nắng mới chan hòa chứa chan

Nắng vàng ươm sợi tơ vàng

Như thơ, như mộng thênh thang quanh mình

Thương yêu hứa hẹn với tình

Bao nhiêu năm tháng chúng mình vẫn đôi…

Dỗi hờn nước mắt tràn rơi

Trong lòng ray rứt chẳng lời trách nhau

Buồn vui ngày ấy qua mau

Lời thề chung thủy ngàn sau không rời…

 

HÃY CẨN TRỌNG VỀ SỰ BỊA ĐẶT CỦA AI KHI NHỜ AI DỊCH CHỮ HÁN – Bài viết của Son Tran

Ảnh 1

 
Học trò cũ của tôi ở Đại học Phú Xuân là Thu Amy, gửi cho tôi 3 bức ảnh kèm lời nhắn: “Nhờ thầy xem giúp cặp câu đối chữ Hán ở ảnh 1 dịch sang tiếng Việt có đúng như AI dịch ở ảnh 2 và ảnh 3 không?”.

TẠI SAO LÊ NGHI DÂN KHÔNG ĐƯỢC XEM LÀ VUA CHÍNH THỐNG CỦA LÊ SƠ – Theo Sương Khói Đông Kinh 東京霧煙

Tháng 10 năm 1459, Lê Nghi Dân cùng viên chỉ huy sứ Lê Đắc Ninh, là người chỉ huy vệ binh làm nội ứng, cùng các thủ hạ tin cậy là Phạm Đồn, Phan Ban, Trần Lăng và hơn 100 quân ban đêm bắc thang chia làm ba đường vào cung cấm sát hại Lê Nhân Tông. Hôm sau, nhóm quân đó giết chết cả Hoàng thái hậu. Khi lên ngôi, Lê Nghi Dân có ban xuống tờ ngụy xá:
 
"[...]Thái hậu bắt giết cả đi để diệt khẩu. Cho nên từ đó đến giờ, hạn hán sâu bệnh liên tiếp xảy ra, tai dị luôn luôn xuất hiện, đói kém tràn lan, trăm họ cùng khốn. Diên Ninh tự biết mình không phải là con của tiên đế, hơn nữa lòng người ly tán, nên ngày mồng 3, tháng 10 năm nay, đã ra lệnh cho Trẫm lên thay ngôi báu.[...]
 
Khi một người sát hại vua cũ (tạo phản) để lên ngôi, cần tạo ra cái cớ để khẳng định tính chính danh của mình. Lê Nghi Dân đã bôi nhọ triều đại của Lê Nhân Tông bằng hai việc:
- Đời sống nhân dân Đại Việt dưới thời kỳ nhiếp chính của Nguyễn Thái hậu vô cùng khổ cực vì mất mùa, tai dị.
- Bôi nhọ tính chính danh của Lê Nhân Tông (nói rằng Nhân Tông không phải là con ruột của Thái Tông)
 

TÌNH MẸ - Thơ Nhã My, Tố Mai phổ nhạc và trình bày

Nhà thơ Nhã My

                

TÌNH MẸ

(Kính tặng MẸ)

 

À ơi tiếng võng mẹ ru

Gom trăng góp gió mùa thu đợi chờ

Tiếng ru ngọt tới bây giờ

Mặc bao mưa nắng bơ phờ phận duyên

Đường đời mẹ lắm truân chuyên

Gánh buồn mẹ đổ bên nguồn sắc không

Nuôi con năm tháng long đong

Miệng cười cố gượng mà lòng héo hon

Giữ chi một chữ sắc son

Cô phòng giá lạnh héo mòn mẹ ơi

Thủy chung mẹ trọn một đời

Bao nhiêu gian khổ gom về một thân

Góa chồng từ thuở đang xuân

Dung nhan chẳng tiếc vạn phần vì con

Trần gian một cuộc vuông tròn

Trăm năm MẸ đã cho con vẹn tình...

 

                                          Nhã My

ĐÊM QUA SÂN TRƯỚC HOA CÒN NỞ MÀ SÁNG HÔM NAY RỤNG HẾT RỒI – Thơ Trần Vấn Lệ

Mưa tạnh.  Gió ngừng.  Bão đã qua...

Cảm ơn!  Năm Mới có mồng Ba!

Đèn đường chưa tắt, mưa còn đọng,

Nhớ Nước càng thêm tủi nỗi Nhà!

Lũ, lụt mới xong, giờ cháy! Cháy!

Sao buồn quá vậy, Núi Sông Ta?

Bà con lại khổ, đời không Tết

Hai Thế Kỷ rồi Xót vẫn Xa!

 

Mở máy, đọc tin đây với đó,

"Tiền Đình Tạc Dạ Nhất Chi Mai!" (*)

 

                                       Trần Vấn Lệ

(*) Thơ của Thiền Sư Mãn Giác TK 19

THỰC MƠ – Thơ Lê Kim Thượng

 

   

Thực Mơ

 

1.

Ước gì trở lại với quê

Buông rơi phiền muộn, trở về tuổi thơ…

Làng quê như thực, như mơ

Bâng khuâng xao xuyến bài thơ không lời

Bồng bềnh, lãng đãng mây trôi

Dậy mùi hương đất, gió xuôi ngọt lành

Bến sông sóng vỗ đầu gành

Lời ru Đất Mẹ… ru anh ngàn trùng

Cuối mùa con nước khô bùn

Gió Heo May thổi qua hun hút đồng

Cô đơn đá núi trông chồng

Lưng còng như bóng Mẹ trông con về

Chiều quê lặng lẽ cảnh quê

Đong đưa cánh võng tỉ tê gió lành

Nước sông in bóng trời xanh

Chênh vênh bóng núi, chòng chành đò ngang…

 

NGẬM NGÙI MẤY NẺO SẮC KHÔNG – Thơ Tịnh Bình

    

Trầm ngâm lau lách

Trở bấc chưa gió ngóng sậy đơm bông

Khuất xa đường trời

Vài cánh mây lơ đãng

Bóng chim nào lạc dấu một đường bay

 

Ta lạc mất khuôn mặt mình

Ngày hạt bụi hoài thai lòng mẹ

Lối mòn xưa có đón ta về lại

Tàn cõi mộng người

Vòng khói tỏa lang thang

 

Sa - bà một cuộc quá giang

Sông xưa bến cũ chiều tàn mênh mông

Ngậm ngùi mấy nẻo sắc - không

Đời người viết vội đôi dòng rồi đi...

 

                                      Tịnh Bình

EM ƠI NGHIÊNG NÓN GIỮ GIÙM CHO ANH NỤ MỪNG –Trần Vấn Lệ

Còn một ngày nữa hết / cuốn lịch năm Hăm Lăm...Những tấm thiếp Mừng Xuân / gắn lên Chào Năm Mới!
 
Thời gian:  Một Năm Đợi / để có Một Năm Vui!  Ai cũng nghĩ thế thôi và ai cũng muốn được thế!
 
Có thể vui tới trễ... nếu đầu năm trời mưa!  Chuyện đó đã từ xưa / không ít người lo lắng!
 
Năm nay trời không nắng, tin báo nói ba ngày.  Hai năm sẽ choàng vai / năm cũ cùng năm mới...
 
Những giọt mưa sẽ dội / con mắt người sẽ cay... Con ngựa sẽ rùng vai / cho bay ngay cái lạnh...
 
... cho ngày Xuân lóng lánh... cho nhân ảnh không mờ!  Ôi thương quá là thơ / tôi chép Hàn Mạc Tử! (*)
 
*
Tôi, một người xa xứ... không chối mình nhớ quê - nhớ Huế, rất muốn về thăm vườn cau nhà Ngoại...
 
Ngoại xa rồi, mãi mãi.  Ai mười bảy cũng xa.  Nhưng mà... tuyết nở hoa / là bông cau vườn cũ...
 
Em ơi nghiêng nón giữ / giùm-cho-anh-nụ-mừng! 
                                                                                        Trần Vấn Lệ

(*) Thơ Hàn Mạc Tử:
"Ở đây sương khói mờ nhân ảnh,
Ai biết tình ai có đậm đà..."

TAM THÊ TỨ THIẾP - Theo Bác Văn Ước Lễ 博文約禮

 

Dẫn nhập:
 
Chế độ thê thiếp là một trong những đặc trưng phản ánh cấu trúc gia đình, trật tự xã hội và hệ thống lễ chế của xã hội Á Đông truyền thống, đặc biệt trong bối cảnh văn hóa – chính trị Trung Hoa cổ đại. Không đơn thuần là vấn đề hôn nhân hay đời sống gia đình, thê thiếp trong một tông tộc còn gắn chặt với quan niệm về đẳng cấp, thân phận, quyền lực và tính chính danh được quy định bởi lễ nghi và luật lệ. Việc phân biệt rạch ròi giữa thê và thiếp, cũng như giữa các bậc thê thiếp khác nhau, cho thấy xã hội cổ đại không nhìn nhận người phụ nữ trong gia đình như một khối đồng nhất, mà đặt họ vào những vị trí thứ bậc cụ thể, gắn liền với xuất thân, hôn phối và quan hệ chính trị – tông tộc.

NGỌ LÀ NGỰA ? - Tạp ghi và phiếm luận của Đỗ Chiêu Đức

                                                     

Theo Thiên Can sau ẤT là BÍNH, còn Địa Chi sau TỴ là NGỌ. Tiễn đưa ẤT TỴ 乙 巳 2025 chúng ta cùng đón mừng BÍNH NGỌ 丙 午 2026. Chữ NGỌ 午 không có nghĩa là NGỰA, nhưng theo Tử Vi Đẩu Số năm NGỌ thuộc cầm tinh con NGỰA, mà Ngựa chữ Nho là Mã, nên Mà mới là NGỰA. Mà馬 thuộc dạng chữ Tượng hình trong "CHỮ NHO... DỄ HỌC" có diễn tiến hình thành chữ viết như sau:
 
          Ta thấy:
Từ Giáp Cốt Văn đến Kim Văn là hình tượng của con ngựa được vẽ bằng những nét tượng trưng từ đầu cho đến chân, có cả lông bờm và cái đuôi. Đến Đại Triện và Tiểu Triện thì các nét đã diễn tiến gãy gọn và đơn giản hơn, kịp đến chữ Lệ đời Tần thì các nét được kéo thẳng ra thành hình chữ viết hẵn hoi, và chữ Khải là chữ chính quy theo thư pháp của bút lông, còn chữ Tống là chữ được gói ghém trong một hình vuông hay hình chữ Nhật, thường dùng để in ấn văn thư sách vở.
 

XUÂN BÍNH NGỌ, NHỚ VỀ NHỮNG TÁC PHẨM VỀ XUÂN BẤT HỦ - Chu Tất Tiến.

Từ những năm 1954, sau Hiệp Định Geneve, cứ mỗi độ Xuân về, những người từ miền Bắc vào miền Nam lại nhắc đến bài thơ Ông Đồ Già của Cụ Vũ Đình Liên, viết từ năm 1936. Bài thơ không nhắc một chữ nào đến Tết, nhưng độc giả biết ngay là Nhà Thơ đã diễn tả về những ngày Xuân với “hoa đào nở”. Bài thơ khá ngắn nhưng ngụ ý nói về cả môt kiếp người. Những câu mở đầu bài thơ được viết rất nhẹ nhàng: “Mỗi năm hoa đào nở. Lại nhớ ông đồ già. Bầy mực tầu giấy đỏ. Bên phố đông người qua. Bao nhiêu người thuê viết. Tấm tắc ngợi khen tài. Hoa tay thảo những nét. Như phượng múa, rồng bay” Rồi thời gian qua đi, đời sống văn minh hơn, những người dân thành thị với nếp sống xô bồ, đã không còn chuộng những nét bút “phượng múa, rồng bay” nữa, để ông Đồ, người của thế hệ cổ, cô đơn bên phố: “Nhưng mỗi năm mỗi vắng. Người thuê viết nay đâu? Giấy đỏ buồn không thắm. Mực đọng trong nghiên sầu...” Bốn giòng thơ tiếp theo, mỗi giòng chỉ có 5 chữ, nhưng độc giả có thể hình dung thấy cả một triết lý cao siêu về cuộc đời của một con người, không khác gì những chiếc lá rơi trong cơn mưa bụi: “Ông đồ vẫn ngồi đấy. Qua đường không ai hay. Lá vàng rơi trên giấy. Ngoài trời mưa bụi bay”. Và bốn câu kết thúc nói lên sự lạnh lùng của thời gian và lòng người: “Năm nay đào lại nở. Không thấy ông đồ xưa. Những người muôn năm cũ. Hồn ở đâu bây giờ?”

CHỮ TÁC 作 ĐÁNH THÀNH CHỮ TỘ 祚 - Ung Chu, Hán-Việt Thông Dụng

 

Người Việt có thành ngữ "chữ tác đánh chữ tộ", hoặc có thêm một vế nữa là "chữ ngộ đánh chữ quá", dùng để nói về việc yếu kém chữ nghĩa, không đọc thông viết thạo, nhầm chữ này với chữ nọ. Vậy chữ "tác" và chữ "tộ", chữ "ngộ" và chữ "quá" là những chữ gì mà có thể nhầm lẫn?
- tác 作: nghĩa là làm, làm ra, tạo ra, như trong "sáng tác", "thao tác", "tác nghiệp", "tác giả", chữ này mang bộ "nhân" 亻 (người)
- tộ 祚: nghĩa là phúc lành, vận nước, như trong "quốc tộ", chữ này mang bộ "thị / kì" 礻 (示) gắn với các chữ về tế lễ (祭禮), thần linh, như trong chữ "phúc" 褔, "lộc" 祿, "tổ" 祖...
- ngộ 遇: nghĩa là gặp gỡ, mắc phải, như trong "hội ngộ", "tái ngộ", chữ này mang bộ "sước" 辶 (dùng cho các chữ liên quan việc di chuyển) và kí âm bằng chữ "ngu" 禺
- quá 過: nghĩa là trải qua, vượt qua, vượt quá, như trong "thái quá", "quá giang", chữ này mang bộ "sước" 辶 và kí âm bằng chữ "oa / qua" 咼.

MƯA TO ĐẦU NĂM MỚI - Trần Vấn Lệ

Năm nay ngộ thật chớ:  Bão về đêm Noel!.  Ngày đã hóa thành đêm... Ba hôm thôi, rét mướt.
 
Rồi nắng bừng lên hai đợt... rồi sắp mưa đầu năm!  Gió Santa Ana thổi lên... Nam Cali sẽ mệt... (*)
 
Mùa Đông, gió này rét.  Mùa Hạ gió này nồng!  Bây giờ đang mùa Đông, chuyện chắc nhiều chuyện lắm...
 
Sáng hăm chín sẽ nắng, sẽ tắt vào buổi trưa...Tin thời tiết bao mưa ít khi nào thấy trật!
 
Gió Santa Ana, Mô Phật!  Chùa sẽ cầu bình an!  Nhà Thờ sẽ vang vang tiếng chuông... cũng cầu nguyện!
 
Gió này không từ biển mà từ khe núi ra... Gió bỏ Santa Ana, gió lên Los Angeles...
 
Ở đây gió gào thét... rồi gió tan thành... hơi!  Gió như người đi chơi thấy đời không vừa ý!
 
Đúng là cái nước Mỹ... kỳ dị... và bất thường!
 
*
Ba lăm triệu xe ra đường / mở radio nghe ngóng.  Ai cẩn thận, hy vọng... mình đi, về, an nhiên...
 
Còn ai mà nổi điên... có xe hồng thập tự!  Việt Nam rừng với rú... cháy, cháy... thì không mưa!
 
                                                                                         Trần Vấn Lệ

(*) Báo LAist đưa tin:  "Những cơn mưa lớn ở miền Nam California trong tuần nghỉ lễ vừa qua rút đi vào tối Thứ Sáu, mở đường cho thời tiết nắng ráo hơn, ấm hơn và khô hơn – ít nhất là trong vài ngày tới, theo báo mạng LAist hôm Thứ Sáu, 26 Tháng Mười Hai.
Dự kiến bầu trời sẽ quang đãng vào cuối tuần này. Bắt đầu từ Thứ Hai tuần sau, Trung Tâm Dự Báo Thời Tiết (NWS) dự báo sẽ có một “đợt gió Santa Ana kéo dài nhiều ngày,” với cường độ gió mạnh nhất vào Thứ Ba".